جهرم خبر| در سالهای نهچندان دور، عروسی در جهرم تنها یک جشن خانوادگی نبود؛ مجموعهای از آیینها و رسوم محلی بود که هرکدام معنایی خاص داشتند و بخشی از فرهنگ بومی را بازتاب میدادند. یکی از این آیینها، رسم «زن سیلی» یا همان تماشای دستهجمعی عروس در شب حجله بود؛ رسمی که به گفته ایرج قزلی جهرمی، در هیچ دیاری مشابه آن دیده نمیشد.
در این مراسم، و تا نیمهشب ادامه داشت؛ زمانی که خانواده داماد برای بردن عروس به خانه میآمدند.
زنان نزدیک به عروس با دایره و تنبک، وصف او و خانوادهاش را با آوازهای محلی و «واسونک» میخواندند و در میان خواندن، با «کِل» شادی خود را نشان میدادند. نمونهای از این آوازها چنین بود:
گل بهاری رو سرش، پای ابیاری منزلش
ما که بردیم دخترش، تنها بمانه مادرش
پیش از ورود برق به جهرم، برای بهتر دیده شدن چهره عروس، دو زن چراغ زنبوری در دو طرف او میگرفتند. در این میان، زنهای سیلی ـ یعنی تماشاگران ـ دستهجمعی میآمدند و میرفتند. بازگشت آنان به محله، آغازگر بحثها و روایتهایی درباره زیبایی و ویژگیهای عروس بود.
این مراسم گاهی با شیطنتهای کودکان همراه میشد؛ آنها یواشکی چادر زنان را به هم گره میزدند و هنگام رفتن، دردسر و خندهای جمعی به راه میافتاد.
رسم «زن سیلی» بیش از آنکه نمایش جمال عروس باشد، نمادی از زندگی جمعی، همبستگی محلهای و شادی دستهجمعی بود. امروز این آیین دیگر برگزار نمیشود، اما یادآوری آن نشان میدهد که چگونه سنتهای محلی توانستهاند لحظات مهم زندگی را با رنگ و بوی خاص خود معنا کنند؛ سنتهایی که بخشی از هویت فرهنگی جهرم را شکل دادهاند و بازخوانیشان، دریچهای به گذشته اجتماعی این شهر است.