جهرم خبر| نام اصلی جاده ابریشم در منابع تاریخی «جاده شاهی» ذکر شده است؛ مسیری که با شاخهها و انشعابهای متعدد، شریان ارتباطی شرق و غرب جهان به شمار میرفت. در دوره صفویه، شاهان با ساخت کاروانسراها، آبانبارها و راههای سنگفرش، این مسیر را سامان دادند؛ بعدها نیز به دلیل اهمیت تجاری آن، عنوان «جاده ادویه» بر آن نهاده شد.
در محدوده جهرم، کاروانهایی که قصد حرکت به سمت بندر داشتند، معمولاً از مسیر حسینآباد قبله، دوغاری، آبدون و چاه تلخ عبور کرده و سپس راه خود را از جویم و لار به سمت دریا ادامه میدادند. در این مسیر، آثار تاریخی متعددی همچون کاروانسرای قلعه شاداسین، آبانبار دراز، آبانبار گردنه پل، جاده سنگفرش گردنه پل، چشمه آبدون، آبانبارهای خماربگی و کاروانسراهای شکال و چاه تلخ باقی مانده است؛ یادگارهایی که نشان از رونق و اهمیت این راه در گذشته دارند.
راه دیگری نیز از سرکوه و پشتهی درهی نمی به نام راه «خنگ» وجود داشته که به منطقه آبدون میرسیده و به مسیر اصلی متصل میشده است. این مسیر به دلیل سختی و شیب زیاد، تنها برای کسانی قابل استفاده بود که بار سنگینی همراه نداشتند. سختی این راه چنان در ذهن مردم جهرم نقش بسته بود که ضربالمثل قدیمی «انگا عه راه خنک اومده» برای توصیف افراد خسته و بیحال به کار میرفت.
در شرق جهرم نیز شاخهای فرعی دیگر به نام جاده «پی دومن» وجود داشته که از بالادست علیآباد نصیرخانی آغاز میشده و به قلعه کریمی جویم میرسیده است. وجود چشمه علیآباد و رودخانه اوگربه در این مسیر، همراه با شیب کمتر کوه، انتخاب این راه را برای کاروانها آسانتر میکرده است.
جهرم علاوه بر اینکه بخشی از مسیر اصلی جاده شاهی بوده، با شاخههای فرعی و سازههای آبی و کاروانی خود، نقشی مهم در شبکه ارتباطی و تجاری ایران ایفا کرده است؛ میراثی که امروز همچنان در قالب آثار تاریخی و ضربالمثلهای محلی زنده مانده است.
