جهرم خبر | جهرم، تنها منطقهای است که از دل کوههای سر به فلک کشیده آن، محصولی منحصر به فرد به نام «مو میایی» یا به زبان محلی «مومونی» استخراج میشود. این ماده شگفتانگیز که چینهای صخرهها و گذر روزگار بر روی آن نقش بسته، نه تنها در باور مردم محلی، بلکه در تاریخ ایران جایگاهی ویژه دارد.
به گفته مورخان، شاه عباس صفوی که بخش عمدهای از درآمدهای ایران را در اختیار داشت، اعتقاد و توجه خاصی به مومونی جهرم داشت. گفته میشود او همواره مقداری از این ماده را نزد خود نگاه میداشت و بر این باور بود که حتی کوچکترین ذرهای از آن، میتواند درمانی برای سختترین شکستگیها باشد. شاه عباس همچنین مومونی جهرم را به عنوان هدیه و یادبود به بزرگان و حکام ارسال میکرد و ارزش آن در دربار بسیار بالا بود. سرتوماس هربرت، فرستاده دربار انگلستان، نیز در سفرنامه خود به این موضوع اشاره کرده و اهمیت این ماده را ثبت کرده است.
مومونی جهرم، که در ماه خرداد از دل کوههای بلند نزدیک جهرم به دست میآید، محصولی کمیاب است و تنها برای شاه و پادشاهان اروپایی به عنوان تحفه فرستاده میشد. این ماده نه تنها ارزش پزشکی داشت، بلکه نمادی از فرهنگ، تاریخ و افسانههای محلی نیز بود.
افسانهای از عشق و شفابخشی
قدیمیترها و داستانسرایان جهرم، روایت شورانگیزی درباره پیدایش مومونی نقل کردهاند. گفته میشود در گذشته، سودابه و داراب، دو عاشق، قصد ازدواج داشتند، اما برادران سودابه که از قبیلهای دیگر بودند، از این وصلت ناراضی بودند. در جریان یک شکار، داراب را از ارتفاع کوه به پایین انداختند و او نیمهجان و با شکستگیهای متعدد پیدا شد.
سودابه که شاهد این رخداد تلخ بود، با قلبی پر از درد به راز و نیاز پرداخت و از خداوند طلب کمک کرد. ناگهان رگباری عجیب بارید و قطراتی از دل کوه بر جای ماند که به گفته مردم محلی، مومونی بود. این قطرات شفابخش بر بدن داراب مالیده شد و پس از چند روز، او سلامت خود را باز یافت و شکستگیهایش جوش خورد.
این داستان، علاوه بر نشان دادن قدرت شفابخشی مومونی، یادآور عشق پاک و ایثار سودابه و داراب است و همچنان در فرهنگ و اداب و رسوم شهرستان جهرم نقل میشود.