جهرم خبر– ورق زدن آلبوم خاطرات سینمایی جهرم، ما را به نیمقرن پیش میبرد؛ روزگاری که کوچهباغها و بناهای تاریخی این شهر، ناگهان به صحنه فیلمبرداری یکی از درامهای سینمای ایران بدل شدند.
سال ۱۳۵۱ خورشیدی، نقطهعطفی در تاریخ فرهنگ و هنر جهرم است؛ زمانی که فیلم سینمایی «نواب» به عنوان نخستین فیلم بلند ساختهشده در این خطه، دوربینها را به قلب تاریخ جهرم آورد.
خشتهای تاریخی، بومِ نقاشیِ سینما
اینکه چرا «محمدعلی بندانی»، تهیهکننده فیلم، جهرم را برای ضبط سکانسهای این اثر انتخاب کرده بود، خود پرسشی است که پاسخ آن در کالبد معماری اصیل این شهر نهفته است. وجود بازار سرپوشیده سنتی و خانههای اعیانی و تاریخی با معماری خیرهکننده، جهرم را به دکوری طبیعی و بینظیر بدل کرده بود.
بخش عظیمی از این اثر به مدیوم فیلمبرداری «علی صادقی» گره خورد و تصویر ماندگاری از مکانهایی چون بازار جهرم، منزل تاریخی حسیندوست، منزل تاریخی مولازاهدی، باغ دلانگیز پیمانیه و کوچهپسکوچههای قدیمی شهر را روی سلولوئید ۳۶ میلیمتری ثبت کرد؛ مکانهایی که امروزه حسرت از دست رفتنشان بر دل تاریخدوستان مانده است؛ چرا که بسیاری از آن خانههای باشکوه با خاک یکسان شده، بازار تاریخی دستخوش تغییرات شده و باغ زیبای پیمانیه نیز امروز به بیمارستان پیمانیه تغییر کاربری داده است.
ستارگان روی پرده، درامی تلخ در کوچهپسکوچهها
«نواب» یک درام تلخ عاشقانه متعلق به دهه پنجاه سینمای ایران بود؛ فیلمی سیاه و سفید و ۹۷ دقیقهای به کارگردانی جواد طاهری و نویسندگی حبیبالله کسمایی که با حضور نامآشنای بازیگرانی چون منوچهر وثوق، یدالله شیراندامی، کهمویی و حسن رضیانی جلوی دوربین رفت. داستان فیلم روایتگر عشقی رنجآلود بود که در نهایت با تراژدی خودکشی شخصیت اصلی به نقطه پایان میرسید. منتقدان سینمایی همواره «نواب» را درامی میدانند که با کمی تردید، رنگوبو و رویکردی تقلیدگونه، سطحی و عامهپسند از فیلم ماندگار «داشاکل» اثر مسعود کیمیایی را بازتاب میداد.
ردپایی از گذشته در آینه امروز
امروز وقتی از «نواب» سخن به میان میآید، فراتر از کیفیت سینمایی یا ساختار رواییاش، آنچه اهمیت دارد، ارزش اسنادی و تصویری آن برای جهرم است. این فیلم، کپسول زمانی بود که چهره اصیل، بومی و معماری اصیل جهرمِ سال ۱۳۵۱ را برای آیندگان به یادگار گذاشت؛ تصاویری کمیاب از کوچههایی که دیگر نیستند و خانههایی که دیوارهای خشتیشان، راوی رازهای سینمای ایران در دل استان فارس بود.
