جهرم خبر، صبح‌های غلامرضا نادریان جهرمی با چند کیلومتر دوچرخه‌سواری آغاز می‌شد؛ پیش از صبحانه، پیش از آنکه روز کاملاً آغاز شود. دوچرخه ورزشی‌اش را برمی‌داشت و تمرین می‌کرد. دانشجویی بود که ورزش را جدی گرفته بود، فوتبال را دوست داشت و حتی برای آموزش این رشته به دیگران هم وقت می‌گذاشت.
سال‌ها بعد، همان جوان دوچرخه‌سوار، در جایی بسیار دورتر از خیابان‌های جهرم، در کنار کارون ایستاد؛ این‌بار نه با لباس ورزش، بلکه در قامت یک پاسدار و فرمانده جوان که مسئولیت جان نیروهایش را برعهده داشت.
غلامرضا نادریان جهرمی، دانشجوی دانشگاه شیراز، ورزشکار، مربی بسیجی و از فرماندهان دوران دفاع مقدس بود؛ جوانی که مسیر زندگی‌اش از مدرسه و دانشگاه و میدان ورزش گذشت و سرانجام به جبهه‌های جنوب رسید؛ جایی که پنجم مهرماه ۱۳۶۰، در جریان عملیات ثامن‌الائمه(ع) و شکست حصر آبادان، به شهادت رسید.
به مناسبت هفته تربیت بدنی و ورزش و در آستانه سال تحصیلی دانشگاه‌ها و در مهرماه، ماه شهادت این دانشجوی ورزشکار، مرور زندگی این شهید دانشجو و ورزشکار، روایت جوانی است که میان تحصیل، ورزش، ایمان، آموزش و جهاد پیوندی عمیق برقرار کرده بود.
خانه‌ای که نخستین مدرسه غلامرضا بود
جمعه ۲۳ آبان‌ماه ۱۳۳۹، در محله کوشکک جهرم، کودکی در خانواده‌ای متدین و مذهبی چشم به جهان گشود که بعدها نامش در شمار فرماندهان دفاع مقدس قرار گرفت.
غلامرضا، مشهور به «رضا»، فرزند مرحوم حاج زین‌العابدین بود؛ کشاورزی که در کنار کار و زندگی روزمره، از ذاکران و روضه‌خوانان بااخلاص حضرت اباعبدالله الحسین(ع) نیز به شمار می‌رفت.
خانه برای غلامرضا فقط محل زندگی نبود. نخستین درس‌های قرآن و آداب اسلامی را همان‌جا و در محضر پدر آموخت و در فضایی رشد کرد که محبت اهل‌بیت(ع) و آموزه‌های دینی در آن جایگاه ویژه‌ای داشت.
مادرش، حاجیه‌خانم لُعبا حقایق جهرمی، فرزند حجت‌الاسلام مرحوم شیخ محمدرضا حقایق جهرمی بود. غلامرضا در چنین خانواده‌ای دوران کودکی را پشت سر گذاشت؛ خانواده‌ای که دین و معنویت در آن بخشی از زندگی روزمره بود.
شاگرد اوّلی که پای انقلاب هم ایستاد
مسیر تحصیل غلامرضا از دبستان دهبانی جهرم آغاز شد. پس از پایان دوره ابتدایی، راهی مدرسه دکتر شیرازی شد و دوره متوسطه را در دبیرستان شهید مطهری ادامه داد.
او در مدرسه دانش‌آموزی ممتاز و شاگرد اوّل کلاس بود و سرانجام در خردادماه ۱۳۵۸ دیپلم رشته اقتصاد را دریافت کرد.
اما سال‌های مدرسه برای او تنها سال‌های درس خواندن نبود. فضای پرالتهاب سال‌های منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی، غلامرضا را نیز با خود همراه کرده بود. با وجود سن کم، در راهپیمایی‌ها و فعالیت‌های انقلابی حضور داشت و با شور و انگیزه در جریان مبارزات مردم علیه رژیم پهلوی شرکت می‌کرد.
جوانی که در کلاس درس به دنبال موفقیت بود، بیرون از مدرسه نیز خود را در برابر اتفاقات جامعه بی‌تفاوت نمی‌دید.
صبح‌هایی که با دوچرخه شروع می‌شد
اگر درس و فعالیت‌های اجتماعی بخشی از زندگی غلامرضا بود، ورزش نیز جایگاه خودش را داشت.
او دوچرخه‌سواری حرفه‌ای را با همراهی آقایان حیدر شهاب‌پور و سعید زارعیان آغاز کرد. دوچرخه ورزشی داشت و تمرین‌هایش را منظم دنبال می‌کرد. عادتش این بود که هر روز صبح، پیش از صبحانه، چند کیلومتر رکاب بزند.
فوتبال هم یکی دیگر از علاقه‌مندی‌های او بود. امّا رابطه‌اش با ورزش تنها به ورزش کردن خلاصه نمی‌شد؛ در آموزش و انتقال مهارت‌های فوتبال به دیگران نیز نقش داشت و برای پرورش استعدادهای ورزشی تلاش می‌کرد.
ورزش برای او میدان تمرین انضباط و پشتکار بود؛ ویژگی‌هایی که بعدها در جبهه و در مسئولیت‌های نظامی، شکل دیگری پیدا کرد.
استقامت بدنی، آمادگی، نظم و روحیه تلاشگری که در تمرین‌های ورزشی پرورش داده بود، در سال‌های جنگ نیز همراهش ماند.
از دانشگاه شیراز تا میدان مسئولیت
سال ۱۳۵۸، غلامرضا در نخستین کنکور پس از پیروزی انقلاب اسلامی شرکت کرد و در دانشگاه شیراز پذیرفته شد.
رشته علوم اجتماعی را انتخاب کرد و وارد محیط دانشگاه شد؛ امّا دانشگاه برای او فقط محل تحصیل نبود. روحیه فعال و دغدغه‌مندش باعث می‌شد با برخی دانشجویان وارد گفت‌وگو شود و درباره واقعیت‌های انقلاب اسلامی با آنان به بحث و روشنگری بپردازد.
دوران دانشجویی او امّا چندان طولانی نشد. با تعطیلی دانشگاه‌ها و آغاز جنگ تحمیلی، مسیر زندگی غلامرضا تغییر کرد.
دانشجویی که تا آن زمان در کلاس‌های دانشگاه و میدان ورزش حضور داشت، راهی مسیری شد که پایانش به جبهه‌های جنوب رسید.
وقتی تمرین‌های جبهه آغاز شد
غلامرضا پس از عزیمت به تهران، دوره‌های مختلف آموزش نظامی را در پادگان امام حسین(ع) پشت سر گذاشت و داوطلبانه راهی جبهه شد.
یکی از نخستین میدان‌های جدی حضور او، جبهه دارخُوِین در منطقه شادگان استان خوزستان بود؛ منطقه‌ای که در آن، مأموریت‌های دشوار و درگیری‌های سنگین در انتظار رزمندگان بود.
در یکی از مأموریت‌ها، مسئولیت سرپرستی گروهی ۲۲ نفره را برعهده گرفت. بنا بر روایت‌های نقل‌شده از آن عملیات، این گروه در نبردی نابرابر با نیروهای بعثی عراق، ۱۱ دستگاه تانک دشمن را منهدم کردند، سه تانک دیگر را از کار انداختند، ۵۰ نفر از نیروهای دشمن را از پای درآوردند و ۳۲ نفر را به اسارت گرفتند.
اما بهای این مقاومت سنگین بود؛ هفت نفر از همراهان غلامرضا در این نبرد به شهادت رسیدند.
با وجود این، ایستادگی این گروه سرانجام نیروهای دشمن را به عقب‌نشینی واداشت؛ تجربه‌ای که برای غلامرضا، بخشی از مسیر شکل‌گیری شخصیت نظامی او شد.
بازگشت به جهرم؛ این‌بار در قامت مربی
پس از حدود پنج ماه حضور در جبهه، غلامرضا به جهرم بازگشت.
مدت زیادی نگذشت که به جمع پاسداران انقلاب اسلامی پیوست و پس از مدتی خدمت در سپاه، به واحد بسیج رفت.
در اینجا، نقش او از یک رزمنده حاضر در میدان به مربی و تربیت‌کننده نیرو تغییر کرد.
اردوهای تابستانی، کلاس‌های تاکتیک و آموزش تخریب برای بسیجیان، بخشی از فعالیت‌های او بود. تجربه‌هایی را که در جبهه به دست آورده بود، با دقت و احساس مسئولیت به نیروهای بسیجی منتقل می‌کرد.
امّا آموزش‌های غلامرضا تنها به تاکتیک و سلاح محدود نمی‌شد.
او به روستاها می‌رفت و در کنار آموزش نظامی، قرآن کریم و احکام دینی را نیز آموزش می‌داد؛ از واجبات نماز می‌گفت، کار با سلاح را آموزش می‌داد، نماز جماعت اقامه می‌کرد و دعای پرفیض کمیل را برگزار می‌کرد.
برای او، تربیت یک نیروی آماده دفاع، تنها به آمادگی جسمانی و مهارت نظامی خلاصه نمی‌شد. ایمان، آگاهی و مسئولیت‌شناسی نیز باید در کنار توان رزمی شکل می‌گرفت.
فرماندهی که جان نیروهایش را جدی می‌گرفت
مردادماه ۱۳۶۰، غلامرضا بار دیگر راهی جبهه شد؛ این‌بار مقصدش منطقه آبادان بود.
در آنجا مسئولیت آموزش نیروهای اعزامی را برعهده گرفت و پیش از آنکه رزمندگان راهی خطوط مقدم شوند، آموزش‌های لازم را به آنان ارائه می‌کرد.
حتی در کنار آموزش‌های نظامی، آنان را به فراگیری آیات قرآن کریم تشویق می‌کرد.
در میان ویژگی‌های او، یک موضوع جایگاه ویژه‌ای داشت: توجه به جان نیروها.
او معتقد بود جان انسان‌ها ارزشی فراتر از مهمات دارد. همین نگاه باعث می‌شد آموزش و آمادگی رزمندگان را با حساسیت دنبال کند و پیش از ورود نیروها به میدان نبرد، آنان را تا حد امکان آماده کند.
شجاعت، آمادگی جسمانی و تجربه‌هایی که از میدان‌های قبلی به دست آورده بود، او را در میان همرزمانش به چهره‌ای شناخته‌شده تبدیل کرده بود؛ تا جایی که به «ضدتانک» شهرت یافت.
«ثامن‌الائمه»؛ آخرین میدان
پنجم مهرماه ۱۳۶۰، عملیات ثامن‌الائمه(ع) با هدف شکست حصر آبادان آغاز شد؛ عملیاتی که سرانجام به شکستن حصر این شهر انجامید.
غلامرضا نادریان جهرمی در این عملیات، در شمار فرماندهان مؤثر محور عملیاتی بود.
در آن روزها، تجربه رزمی، آمادگی جسمانی و شجاعتی که سال‌ها در وجودش شکل گرفته بود، در میدان نبرد خود را نشان داد. او در برابر نیروهای بعثی ایستاد و در یکی از مقاطع سرنوشت‌ساز دفاع مقدس، مسئولیت خود را تا آخرین لحظه دنبال کرد.
امّا پیروزی عملیات، برای همه رزمندگان بازگشت به خانه معنا نمی‌شد.
در کنار رودخانه کارون و در منطقه آبادان، سه گلوله مستقیم نیروهای بعثی به غلامرضا اصابت کرد و فرمانده جوان جهرمی به شهادت رسید.
یکشنبه پنجم مهرماه ۱۳۶۰، زندگی ۲۰ ساله جوانی که از کلاس درس و دوچرخه و دانشگاه به میدان جنگ رسیده بود، در جبهه پایان یافت؛ امّا نام او از همان‌جا وارد حافظه شهر و نسل‌های بعد شد.
بازگشت به جهرم بر شانه‌های مردم
پیکر شهید نادریان جهرمی سه روز بعد، با تلاش یاران و همرزمانش از منطقه عملیاتی به مواضع نیروهای خودی منتقل شد و سپس به جهرم بازگشت.
روز جمعه دهم مهرماه ۱۳۶۰، مردم جهرم پیکر این شهید را از میدان مصلی تا گلزار شهدای رضوان بر دستان خود تشییع کردند.
پس از اقامه نماز به امامت امام جمعه فقید و ولایی جهرم، حضرت آیت‌الله سید حسین آیت‌اللهی(ره)، پیکر غلامرضا در قطعه شهدا آرام گرفت و در کنار دیگر همرزمان شهیدش به خاک سپرده شد.
برای شهری که سال‌ها شاهد رفت‌وآمد غلامرضا در مدرسه، زمین ورزش و کوچه‌هایش بود، این‌بار بازگشت او با سکوتی سنگین همراه شد؛ بازگشتی که پایان راه نبود، آغاز ماندگاری نامش بود.
شهیدی که زندگی‌اش در یک عنوان خلاصه نمی‌شود
غلامرضا نادریان را نمی‌توان فقط با عنوان «فرمانده» شناخت.
او دانش‌آموزی ممتاز بود، دانشجویی دغدغه‌مند، ورزشکاری پرتلاش، مربی بسیجی، پاسداری مسئولیت‌پذیر و رزمنده‌ای شجاع.
در ورزش، انضباط و استقامت را تجربه کرد؛ در دانشگاه به دنبال آگاهی و شناخت بود؛ در بسیج به آموزش و تربیت نیرو پرداخت و در جبهه، آنچه را آموخته بود در میدان عمل به کار گرفت.
در کنار همه اینها، زندگی او با ایمان و عبادت نیز گره خورده بود؛ از کودکی با قرآن و آموزه‌های دینی آشنا شده بود و عشق به حضرت اباعبدالله الحسین(ع)، دلدادگی به حضرت ولی‌عصر(عج) و ارادت به آرمان‌های امام خمینی(ره) در شمار مؤلفه‌های معنوی شخصیت او قرار داشت.
مسیر زندگی‌اش، در نهایت به جایی رسید که ایمان، دانش، ورزش و مسئولیت در یک نقطه به هم رسیدند: میدان دفاع.
نامی که هنوز روی سالن ورزشی دانشگاه دیده می‌شود
سال‌ها پس از شهادت غلامرضا نادریان، نام او همچنان در فضای دانشگاهی و ورزشی جهرم حضور دارد.
سالن ورزشی دانشگاه جهرم به نام سردار شهید غلامرضا نادریان جهرمی نام‌گذاری شده است؛ نامی که برای یک دانشجوی ورزشکار و پاسدار و فرمانده شهید، پیوندی معنادار میان دانشگاه، ورزش و فرهنگ ایثار ایجاد کرده است.
در سال‌های گذشته نیز مسابقات دوچرخه‌سواری کشوری به یاد این سردار شهید دوچرخه‌سوار برگزار شده است.
مهرماه سال ۱۳۸۹ نیز ورزشگاه تختی جهرم میزبان مسابقات فوتبال لیگ برتر استان فارس بود؛ مسابقاتی که به یاد این شهید ورزشکار برگزار شد.
شاید معنای ماندگاری یک شهید همین باشد؛ اینکه نام او فقط بر یک سنگ یا تابلوی یک مکان باقی نماند، بلکه هر بار که جوانی در یک سالن ورزشی تمرین می‌کند، دانشجویی وارد دانشگاه می‌شود یا مسابقه‌ای برگزار می‌شود، فرصتی برای شناخت دوباره آن زندگی شکل بگیرد.
از میدان ورزش تا میدان دفاع
هفته تربیت بدنی و ورزش، بهانه‌ای است برای دوباره دیدن مسیری که غلامرضا نادریان جهرمی طی کرد؛ مسیری که از دوچرخه‌سواری‌های صبحگاهی و فوتبال آغاز شد، از کلاس درس و دانشگاه شیراز گذشت، به آموزش نیروهای بسیجی رسید و سرانجام در میدان نبرد جنوب به شهادت ختم شد.
او نشان داد که ورزش فقط ساختن جسم نیست؛ می‌تواند تمرین نظم، استقامت و اراده باشد. دانشگاه فقط محل تحصیل نیست؛ می‌تواند محل شکل‌گیری آگاهی و مسئولیت اجتماعی باشد. و آموزش نیز فقط انتقال مهارت نیست؛ می‌تواند زمینه تربیت انسان‌هایی باشد که در لحظه مسئولیت، پای انتخاب خود بایستند.
غلامرضا نادریان جهرمی در ۲۰ سالگی از میان همین مسیرها عبور کرد و در پنجم مهرماه ۱۳۶۰، کنار کارون، به شهادت رسید.
امروز نام او بر سالن ورزشی دانشگاه جهرم دیده می‌شود؛ یادگاری از دانشجویی که ورزش را دوست داشت، درس خواند، آموزش داد، فرماندهی کرد و سرانجام جان خود را در راه دفاع از آرمان‌هایش فدا کرد.
یاد و نام سردار شهید غلامرضا نادریان جهرمی، دانشجوی ورزشکار و از فرماندهان عملیات شکست حصر آبادان، گرامی باد.