جهرم خبر، زندگی بعضی آدمها را نمیتوان تنها با سالهای تحصیل، محل کار یا عناوین شغلی روایت کرد. گاهی مسیر زندگی یک انسان، داستانی از استعداد، سختکوشی، دانش و خدمت است؛ داستانی که از یک محله قدیمی آغاز میشود و در حافظه یک شهر ادامه پیدا میکند.
شادروان دکتر علی قاسمیان از جمله پزشکانی بود که بیش از سه دهه از عمر خود را در کنار بیماران و مردم جهرم گذراند؛ پزشکی که مسیر زندگیاش از محله کوشکک آغاز شد، از کارگری و تلاش برای تأمین هزینه تحصیل گذشت، به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و سالهای جنگ رسید و سرانجام در مطب، درمانگاه و حتی خانه شخصیاش به طبابت ادامه یافت.
استعدادی که یک مکتبدار دید
دکتر علی قاسمیان، فرزند مرحوم قاسم، روز شنبه ۲۴ آبان ۱۳۳۷ در محله کوشکک جهرم به دنیا آمد. خانواده از نظر اقتصادی شرایطی نداشت که ادامه تحصیل برای فرزندان آسان باشد و همین مسئله باعث شد ورود او به مدرسه با تأخیر همراه شود.
او در سالهای نخست کودکی به مکتبخانه ملا مصطفی رحمانیان، روبهروی مسجد امام صادق(ع) کوشکک، میرفت. پدرش در ابتدا قصد نداشت او را راهی مدرسه کند؛ اما یک اتفاق، مسیر زندگی او را تغییر داد.
روزی مکتبدار به خانه آنها رفت و به پدرش گفت: «این پسر خیلی بااستعداد است؛ حتماً او را به مدرسه بفرستید. حیف میشود.»
علی که این سخنان را شنیده بود، گریه و اصرار کرد تا به مدرسه برود. پدر اما همچنان مردد بود. سرانجام مرحوم حاج نجات قاسمیان نژاد، برادر بزرگترش که ۱۹ سال از او بزرگتر بود، مسئولیت هزینه تحصیل او را پذیرفت و راه مدرسه برای این کودک مستعد باز شد.
شاید در آن روز کسی نمیدانست این تصمیم ساده، قرار است آینده یکی از پزشکان باسابقه جهرم را رقم بزند.
تحصیل در کنار کار
دکتر قاسمیان تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسه امیرکبیر جهرم و دوره راهنمایی را نیز در مدرسه امیرکبیر در محله مصلی، گذراند و دیپلم علوم تجربی را از دبیرستان شهید مطهری، که آن زمان با نام دکتر شریعتی شناخته میشد، دریافت کرد.
اما تحصیل برای او هیچگاه بدون تلاش و زحمت نبود. از حدود ۹ سالگی، روزهای پنجشنبه و جمعه و همچنین تابستانها کارگری میکرد تا بخشی از هزینههای زندگی و تحصیل خود را تأمین کند.
این روحیه در سالهای دانشجویی نیز ادامه داشت. او در کنار تحصیل پزشکی، در روستاهای اصفهان ریاضی و هندسه تدریس میکرد و برای تأمین هزینههای زندگی، در بیمارستانهای اصفهان و شهرضا نیز شیفتهای شبانه میداد؛ گاهی مسیر اصفهان تا شهرضا را برای حضور در شیفت طی میکرد و تابستانها نیز به کارگری مشغول بود.
زندگی برای او از همان سالهای کودکی با کار گره خورده بود؛ اما شاید همین تجربهها بعدها نگاه او به بیماران کمبرخوردار را شکل داد.
پزشکی در سالهای انقلاب و جنگ
دکتر قاسمیان چند ماه پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در مهرماه ۱۳۵۷ وارد دانشگاه علوم پزشکی اصفهان شد؛ دوران تحصیل او نیز تحت تأثیر شرایط کشور قرار گرفت و با دو سال وقفه ناشی از انقلاب فرهنگی همراه شد.
او سرانجام هفتم اردیبهشت ۱۳۶۶ از دانشگاه علوم پزشکی اصفهان فارغالتحصیل شد.
در دوران دانشجویی، دو بار و هر بار برای چند ماه به صورت داوطلبانه در جبهههای جنگ حضور یافت و از جمله در فاو حاضر شد. پس از فارغالتحصیلی نیز در دوران سربازی، شش ماه در مناطق جنگی خدمت کرد.
در سالهای تحصیل پزشکی، استادانی همچون دکتر مهدی سنبلستان، دکتر محمود بهشتی زواره، دکتر نوری، دکتر علیمحمد رقائی و دکتر محمد گلشن از جمله استادانی بودند که در شکلگیری دانش حرفهای او نقش داشتند.
از درمانگاه سپاه تا روستاهای محروم
پس از پایان تحصیل، دکتر قاسمیان از ۱۲ اردیبهشت ۱۳۶۶ تا چهارم خرداد ۱۳۶۸ به عنوان پزشک درمانگاه سپاه جهرم فعالیت کرد.
از اواسط سال ۱۳۶۸ تا اوایل ۱۳۷۱ نیز در قالب طرح، در درمانگاه جویم لارستان به طبابت پرداخت و حدود دو سال و نیم در منطقهای محروم خدمت کرد.
پس از آن، از سال ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۳ در خیابان شهید فرد اسدی جهرم مطب داشت و سپس در سالهای ۱۳۷۳ و ۱۳۷۴ برای مدتی به اصفهان بازگشت تا زمینه ادامه تحصیل و تخصص را فراهم کند.
او در چند رشته تخصصی پذیرفته شد، اما علاقهاش به رشته گوش، حلق و بینی و ظرفیت بسیار محدود پذیرش در آن زمان باعث شد از ادامه مسیر تخصصی صرفنظر کند.
در نهایت جهرم بار دیگر مقصد او شد؛ شهری که قرار بود بخش اصلی سالهای طبابتش را در آن سپری کند.
پزشکی که برای بعضی بیماران، پول معنا نداشت
طبابت برای دکتر قاسمیان تنها یک شغل نبود. روایتهایی که از او به جا مانده، از پزشکی حکایت دارد که در مواجهه با بیمار، پیش از آنکه توان مالی او را ببیند، انسان بودنش را میدید.
او از سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۸ بار دیگر در مطب خصوصی خود در جهرم به طبابت پرداخت و سپس از سال ۱۳۸۸ تا آبان ۱۳۹۷ در درمانگاه شهید آذرپیکان فعالیت کرد.
اما پایان کار در درمانگاه، پایان طبابت نبود.
پس از آن نیز تا آخرین سالهای زندگی، در منزل خود پذیرای بیماران بود و درمان آنان را ادامه میداد. برای او پزشکی آنقدر با زندگی درآمیخته بود که حتی در سالهای پایانی عمر نیز نتوانست ارتباط خود را با بیماران قطع کند.
در مجموع، حدود ۳۳ سال طبابت، نام او را در میان پزشکان باسابقه و مورد اعتماد مردم جهرم قرار داد.
پزشکی که کتاب را همنشین خود میدانست
دکتر قاسمیان تنها در دانش پزشکی متوقف نمیشد. ادبیات، فلسفه، علوم و معارف از دیگر حوزههای مورد علاقه او بودند و مطالعه، بخش جداییناپذیر زندگیاش بود.
او در کنار مطالعه آثار ادبی و فلسفی، همواره تلاش میکرد دانش پزشکی خود را نیز بهروز نگه دارد و با یافتههای جدید این حوزه آشنا باشد.
کتابخانه شخصی او حاصل سالها مطالعه و علاقه به حوزههای مختلف بود؛ اما کتابها برایش تنها مجموعهای برای نگهداری نبودند. بخشی قابل توجه از کتابهای کتابخانه شخصی خود را به کتابخانه عمومی اهدا کرد تا دیگران نیز بتوانند از آنها استفاده کنند.
این رفتار شاید تصویری روشن از نگاه او به دانش باشد؛ دانشی که اگر قرار است ارزشمند باشد، باید از قفسههای شخصی بیرون بیاید و به دیگران برسد.
ایمان در کنار دانش
در کنار زندگی حرفهای و مطالعات گسترده، دکتر قاسمیان به مسائل دینی نیز توجه ویژه داشت. تلاوت روزانه قرآن کریم بخشی از زندگی او بود و صدای خوشی نیز در قرائت قرآن داشت.
او به زیارت خانه خدا علاقهمند بود و به حج عمره مشرف شد. برای تشرف به حج تمتع نیز در انتظار فراهم شدن فرصت بود، اما این آرزو پیش از آنکه محقق شود، با پایان زندگی او ناتمام ماند.
پایان یک زندگی در روزهای کرونا
دکتر علی قاسمیان در روزهای دشوار همهگیری کرونا، پس از بیش از سه دهه طبابت، در بیمارستان پیمانیه جهرم بستری شد و روز یکشنبه هفتم اردیبهشت ۱۳۹۹، مصادف با دومین روز ماه مبارک رمضان، درگذشت.
پیکر او عصر روز دوشنبه هشتم اردیبهشتماه، پس از اقامه نماز توسط حجتالاسلام والمسلمین دکتر محمدحسین مدبر، امام جمعه جهرم، در قطعه ۱۱، ردیف ۷، شماره ۱ آرامستان رضوان جهرم به خاک سپرده شد.
میراثی که در خانواده ادامه پیدا کرد
راه پزشکی در خانواده قاسمیان نیز ادامه یافت. برادر کوچکتر او، دکتر مرتضی قاسمیاننژاد جهرمی، متولد ۱۳۴۵ و از جانبازان جنگ، در رشته دندانپزشکی دانشگاه تهران تحصیل کرد و سالها در چهارراه بهارستان جهرم مطب دندانپزشکی داشت و اکنون ساکن شیراز است.
در نسل بعد نیز دکتر زینب قاسمیاننژاد جهرمی، برادرزاده دکتر علی قاسمیان، در رشته پزشکی تحصیل کرده و به عنوان پزشک عمومی در بیمارستان پیمانیه جهرم خدمت میکند.
قصهای که در حافظه یک شهر مانده است
زندگی دکتر علی قاسمیان را شاید بتوان از همان نقطه آغازش بهتر فهمید؛ کودکی از محله کوشکک که خانوادهاش توان مالی چندانی برای ادامه تحصیل او نداشتند، اما استعدادش را یک مکتبدار دید و برادری دلسوز فرصت مدرسه رفتن را برایش فراهم کرد.
او از کودکی کار کرد، در جوانی همزمان با تحصیل کار کرد، پزشکی آموخت، در سالهای جنگ به جبهه رفت، در مناطق محروم خدمت کرد و پس از بازگشت به جهرم، بیش از سه دهه در کنار بیماران ماند.
در نهایت، آنچه از دکتر قاسمیان باقی مانده، فقط یک عنوان پزشکی یا مجموعهای از سالهای فعالیت حرفهای نیست؛ خاطره پزشکی است که دانش را با مطالعه، طبابت را با مسئولیت و حرفهاش را با انسانیت پیوند زد.
شاید به همین دلیل است که نام او هنوز در خاطره بیماران، دوستان و همکارانش زنده است؛ پزشکی که از کوچههای کوشکک آغاز کرد و ردپای بیش از سه دهه خدمتش را در تاریخ پزشکی جهرم به جا گذاشت.
بییار عالی بود
باعث افتخار هست این چنین انسانهای پاک و تحصیلکرده
و تا ابد برای وطن نامشان سربلند خواهند بود