جهرم خبر| در روزگاری که هنوز ابزارهای پزشکی مدرن در دسترس نبود یا بهندرت یافت میشد، مردم جهرم برای درمان برخی بیماریها به شیوههای سنتی و باورهای محلی تکیه میکردند. یکی از این روشها، رسم «دنده چسباندن» بود؛ شیوهای که بیشتر برای بیمارانی به کار میرفت که بهتدریج ضعیف و لاغر میشدند و در اصطلاح محلی «گُداز» یا «پهلو کرده» نامیده میشدند.
چسباندن دنده کار هر کسی نبود. افراد خاصی در شهر، که به مهارت و تجربه در این زمینه شهرت داشتند، این درمان را انجام میدادند. روش کار چنین بود: ابتدا پارچهای نخی و آبنخورده، به اندازه ده سانتیمتر و به شکل چهارگوش آماده میکردند. سپس روی آن بنیزه – صمغ درخت بنه که خاصیت چسبندگی داشت – میمالیدند و پارچه را بر روی دندههای سمت راست و چپ بیمار میچسباندند. باور عمومی این بود که بر اثر سرماخوردگی، دندهها از جای خود فاصله گرفتهاند و با این کار دوباره به حالت طبیعی بازمیگردند.
اگر بیماری سینهپهلو طولانی میشد و درمانی صورت نمیگرفت، مردم میگفتند بیمار «گذرانیده» و همین امر سبب رنجوری و ضعف او شده است. طول درمان معمولاً حدود ده روز بود و پارچه باید در این مدت روی بدن باقی میماند. به دلیل چسبندگی شدید بنیـزه، جدا کردن پارچه تنها در حمام و با کمک آب گرم امکانپذیر بود.
با گذشت زمان، چسبهای آماده جایگزین بنیـزه شدند. با این حال، برخی بیماران نسبت به بنیـزه حساسیت نشان میدادند و پوستشان زخم میشد؛ در این حالت مردم میگفتند بدن بیمار «گُل زده» است.
این رسم، بخشی از تاریخ شفاهی و تجربههای درمانی مردم جهرم به شمار میرود؛ روایتی از روزگاری که طب سنتی و باورهای محلی، جایگزین علم پزشکی امروز بود و هنوز خاطره آن در ذهن بسیاری از سالمندان شهر زنده است.
ایرج قزلی