به گزارش جهرم خبر، روستای دهزیر (موسویه) در بخش کردیان جهرم روزگاری میزبان دو قلعه تاریخی بود؛ قلعه نو و قلعه کهنه. قلعه کهنه، بزرگتر و باشکوهتر از قلعه نو، محل سکونت خانواده خوانین بود و برجهای بلند، بادگیرهای مرتفع و سردابهای خنک آن، تصویری از معماری اصیل و زندگی اشرافی در دل روستا به نمایش میگذاشت.
خانههای خوانین با حیاطهای وسیع، حوضهای زیبا و گلهای یاس، نسترن و نارنج، جلوهای از شکوه گذشته داشتند. در میان این خانهها، منزل «بیذبیح» ـ دختر شجاعالدین دهقانی و مادر ذبیحالله دهقانی ـ از همه بزرگتر و شاخصتر بود. برای این خانه حتی خط تلفنی از جهرم کشیده شده بود و وسایلی چون یخچال نفتی و اتوی زغالی در آن استفاده میشد. بیذبیح زنی معتقد و قرآنخوان بود که نامش با این خانه گره خورده است.
قلعه کهنه با درِ چوبی بزرگ و ورودی ساباتی وسیع، حال و هوای بازارچهای کوچک داشت؛ جایی که آهنگری، تعمیر چراغ و ظروف جریان داشت و کوچههای پیچدرپیچ آن، زیبایی خاصی به بافت روستا میبخشید.
اما این میراث ارزشمند، سرنوشتی تلخ یافت. بخش بزرگی از قلعه برای گسترش حسینیه با لودر تخریب شد و باقیمانده نیز به راههای دسترسی حسینیه تبدیل گردید. امروز تنها خاطرهای از برجها، بادگیرها و کوچههای پرپیچوخم باقی مانده است؛ خاطرهای که دانسته یا ندانسته، زیر چرخهای توسعه و بیتوجهی به تاریخ، ویران شد.