جهرم خبر، چهارم دیماه، سالروز عروج روحانی پیشکسوت و مردمی جهرم، حجتالاسلام والمسلمین مرحوم حاج شیخ عبدالعظیم فرقانی است؛ عالمی ربانی که نامش با مسجد، منبر، تدریس، اخلاق و خدمت صادقانه به مردم گره خورده و آثار حضورش هنوز در حافظه جمعی شهر زنده است. مصداق همان کلام ماندگار که «عالمان، با رفتن از دنیا نمیروند؛ آثارشان در دلها باقی میماند».
مرحوم شیخ عبدالعظیم فرقانی در نیمه شعبان سال ۱۳۰۲ هجری شمسی در خانوادهای روحانی در جهرم دیده به جهان گشود. پدرش، مرحوم ثقةالاسلام شیخ عبدالمحمد ـ معروف به کربلایی آخوند ـ از شاگردان علمای برجسته جهرم و از واعظان مردمی و مرثیهخوانان اهلبیت(ع) بود که عمر خود را صرف ارشاد مردم، بهویژه در مناطق محروم کرد. این فضا، نخستین مدرسه تربیتی فرزندش شد؛ مدرسهای آمیخته با قرآن، روضه، زهد و خدمت.
طلبگی در سختی و شوق علم
شیخ عبدالعظیم فرقانی در کودکی به مکتب رفت و قرآن آموخت، اما در نوجوانی با فقدان پدر، مسئولیت اداره خانواده بر دوشش افتاد. با این حال، مشقتهای معیشتی مانع علاقه عمیق او به تحصیل علوم دینی نشد. پس از چند سال تلاش برای تأمین زندگی، مسیر طلبگی را آغاز کرد و مقدمات علوم حوزوی را نزد علمای جهرم فراگرفت.
او به توصیه استادانش مدتی به شیراز هجرت کرد و سپس بار دیگر به جهرم بازگشت تا بیش از یک دهه، با جدیت و پشتکار، دروس ادبیات، منطق، فقه، اصول و تفسیر را نزد بزرگان حوزه جهرم تکمیل کند. مدتی نیز از محضر آیتالله مرحوم حاج شیخ ابوالحسن شیرازی بهره برد و در ادامه، راهی قم شد؛ اما بیماری و ناسازگاری شرایط جسمی، او را به بازگشت ناخواسته به زادگاهش واداشت.
بازگشتی که آغاز فصل تازهای از خدمت بود.
استادِ بیادعا، معلمِ نسلها
پس از پایان دوران تحصیل، مرحوم فرقانی به تدریس علوم حوزوی پرداخت؛ تدریسی که به گفته علما و بزرگان شهر، با دقت علمی و اخلاص همراه بود. خانه سادهاش و مدرسه علمیه فخریه، محل پرورش طلابی شد که امروز برخی از آنان از چهرههای علمی و دینی شناختهشده کشورند.
نقل معروفی از آیتالله العظمی کریمی جهرمی، جایگاه علمی او را بهروشنی نشان میدهد؛ آنجا که آغاز راه طلبگی خود را به توصیه مستقیم مرحوم آیتالله سید علیاکبر آیتاللهی، نزد شیخ عبدالعظیم فرقانی میداند.
در کنار تدریس، او هیچگاه از مردم فاصله نگرفت؛ عقد جوانان، پاسخ به مسائل شرعی، استخاره، وعظ، خطابه و روضهخوانی، بخشی از زیست روزمرهاش بود.
مسجد؛ محور زندگی و خدمت
بیش از چهار دهه اقامه جماعت در مسجد امام حسن مجتبی(ع) و نزدیک به بیستوپنج سال امامت جماعت در امامزاده اسدالدهر(ع)، تنها آمار نیست؛ نشانه پیوندی عمیق با مسجد و مردم است. مساجدی که در دوران حضور او توسعه یافتند و به پایگاههای فعال دینی و اجتماعی بدل شدند.
او حتی در سالهایی که امکانات حملونقل محدود بود، دعوت روستاها و مناطق دورافتاده را لبیک میگفت و با صدایی گرم و بیانی روشن، معارف اهلبیت(ع) را به دلها مینشاند؛ صدایی که هنوز در خاطره مردم جهرم طنین دارد.
همراه انقلاب، ثابتقدم در ولایت
مرحوم فرقانی پیش از انقلاب، در صف روحانیت انقلابی قرار داشت و در راهپیماییها، بیانیهها و فعالیتهای سیاسی ـ دینی شهر حضور فعال داشت. پس از پیروزی انقلاب نیز تا پایان عمر، پایبند به خط ولایت باقی ماند و در وصیتنامه خود، بر تبعیت از ولیفقیه تأکید کرد.
حضور منظم در نماز جمعه، همراهی با امام جمعه فقید جهرم و تأکید بر مشارکت در انتخابات، جلوههایی از نگاه اجتماعی و مسئولانه او به دین بود.
سلوک شخصی؛ زیستِ ساده، دلِ بزرگ
زندگی مرحوم شیخ عبدالعظیم فرقانی، نمونهای عینی از زهد عملی بود. خانهای ساده، انس همیشگی با قرآن، دعا، نماز شب، ذکر، صدقه روزانه و توسل به اهلبیت(ع)، چارچوب زیست معنوی او را شکل میداد.
او به اخلاق، تواضع، پرهیز از غیبت و عوامزدگی، بصیرت دینی و صبر در برابر سختیها سفارش میکرد و خود، پیشقراول عمل به این توصیهها بود. هرگز نشانی از حسادت در رفتار او دیده نشد؛ بلکه برای شاگردان و علما دعا میکرد و خیر میخواست.
وداع آرام یک خادم بیصدا
در محرم و صفر سال ۱۳۹۴، در حالی که همچون همیشه مشغول قرائت زیارت عاشورا و ذکر مصائب اهلبیت(ع) بود، دچار بیماری شد و سرانجام چهارم دیماه همان سال، دعوت حق را لبیک گفت. پیکر این عالم مردمی پس از اقامه نماز توسط آیتالله دکتر دژکام، در آرامستان رضوان جهرم به خاک سپرده شد.
از او آثاری مکتوب به یادگار مانده و زندگیاش نیز در قالب کتابی مستقل ثبت شده است؛ اما شاید مهمترین اثرش، همان ردپای آرامی باشد که در دل مردم، در مسجدها و در جان شاگردانش باقی مانده است.
چهارم دی، یادآور عالمی است که بیهیاهو زیست، بیادعا خدمت کرد و آرام، اما ماندگار رفت.