به گزارش جهرم خبر، در همایشی که با حضور معاون وزیر کشور، مقامهای استانی و شهرداران فارس برگزار شد، رئیس شورای اسلامی شهرستان جهرم، پنج اولویت را بر سر میز گفتوگو گذاشت: حکمرانی یکپارچه شهری، نقش شوراها طبق اصل ۱۰۰ قانون اساسی، مالیاتهای نشاندار، ارزش افزوده و تأکید بر استقلال شوراها در انتخاب شهرداران.
در نگاه نخست، این اولویتها درست و سنجیده به نظر میرسند. اما پرسش اصلی این است: تا چه حد این مفاهیم از شعار و چارچوبهای تئوریک به مرحلهی عمل رسیدهاند؟ و اساساً تا چه اندازه شوراها، بهویژه در شهرستانها، توانستهاند از قوهی نظارت خود به درستی بهره ببرند، در حالیکه هنوز با مشکلات ساختاری، کمبود بودجه و نبود آموزشهای حرفهای برای اعضای شوراها مواجهاند؟
حکمرانی یکپارچه یا تمرکز قدرت؟
حکمرانی یکپارچه شهری» کلیدواژهای پرطمطراق و مدرن است، اما در عمل چه معنایی برای شهری مانند جهرم دارد؟ آیا زیرساختهای مدیریتی، دادهمحور و شفاف در شهرداریهای کوچک و متوسط استان فراهم است؟ یکپارچگی حکمرانی بدون شفافسازی منابع، مشارکت شهروندان و تمرکززدایی از تصمیمات کلان، بیشتر به معنای تمرکز قدرت خواهد بود تا توزیع عادلانه آن.
شوراها و اصل ۱۰۰؛ ابزار یا ناظر؟
رئیس شورای شهرستان جهرم بر نقش شوراها در نظارت تاکید کرده؛ اما واقعیت این است که شوراها در بسیاری از شهرهای استان، بهدلیل فقدان استقلال مالی و ضعف ابزارهای قانونی، بیشتر بهعنوان حلقهی واسطهی درخواستهای مردمی عمل میکنند تا ناظر بر عملکرد شهرداری. اصل ۱۰۰ قانون اساسی، بار نظارت را بر دوش شوراها گذاشته، اما سازوکار این نظارت هنوز تعریف روشنی در مناسبات اجرایی کشور ندارد.
مالیاتهای نشاندار و توسعهنیافتگی شهرستانها
در شرایطی که درآمد شهرداریهای مناطق محروم عمدتاً وابسته به عوارض ساختوساز و سهم اندکی از ارزش افزوده است، سخن گفتن از مالیاتهای نشاندار، بدون اصلاح نظام مالیاتی کشور، بیشتر شبیه آرزویی زیباست. تجربه نشان داده منابع مالی وعدهدادهشده در بسیاری از موارد یا تخصیص نمییابد یا در مسیر اجرا به دست شهرهای بزرگ میرسد.
سرمایهگذاری؛ رؤیایی در سایه رکود
اشاره به «سرمایهگذاری از طریق ارزش افزوده» گرچه راهبردی اقتصادی تلقی میشود، اما واقعیت میدانی، چیز دیگری است. نبود بانک اطلاعاتی، فرار سرمایهگذاران از پیچوخمهای اداری و فضای نامطمئن اقتصادی، مانع جدی سرمایهگذاری در شهرداریهای متوسط و کوچک شده است. بدون اصلاح بسترهای قانونی و کاهش مداخلات غیرتخصصی، حرف از سرمایهگذاری صرفاً مصرف واژگان اقتصادی خواهد بود.
انتخاب شهردار؛ استقلالی که بعضاً قربانی سیاست میشود
تاکید بر «انتخاب شهرداران توسط شوراها» اگرچه در ظاهر حمایت از دموکراسی محلی است، اما نباید فراموش کرد که همین فرایند، در برخی شهرها بدل به میدان رقابتهای سیاسی و جناحی شده است. تا زمانی که نظام ارزیابی شهرداران، شفاف و مبتنی بر عملکرد نباشد، صرف انتخاب توسط شوراها، تضمینکننده شایستگی نخواهد بود.
در پایان، باید گفت سخنان رئیس شورای اسلامی شهرستان جهرم، دارای مفاهیمی کلان و دغدغهمند است، اما تا زمانی که این مفاهیم به زبان اجرایی ترجمه نشوند، فاصلهی حرف تا عمل، همچنان باقی خواهد ماند. شوراها باید بلندگوی مطالبات باشند و با ابزارهای نظارتی شفاف، از تبدیلشدن به نهادهای نمادین جلوگیری کنند.