جهرم خبر، خبرگزاری فارس در حالی خبر اکتشاف دو میدان گازی «پازن» و «تخته» و افزوده شدن ۱۷.۵ تریلیون فوت مکعب به ذخایر گاز ایران، در روزهای اخیر را بهعنوان یکی از دستاوردهای مهم حوزه اکتشاف گاز مطرح کرده؛ که در کنار این خبر خوش، ماجرای دیگری در پرونده اکتشافات گازی را مطرح کرده است که نام جهرم را به میان میآورد؛ چاهی که به گفته فارس، با وجود هشدارهایی درباره خشک بودن آن، حفاری شد و در نهایت حدود ۶۵۰ میلیارد تومان از منابع بودجهای هزینه کرد، بدون آنکه نتیجهای از این عملیات حاصل شود.
ماجرا از آنجا اهمیت بیشتری پیدا میکند که همزمان با اعلام کشف ذخایر قابل توجه گازی در دو میدان پازن و تخته، جزئیاتی درباره زمان و روند انجام عملیات اکتشافی این دو میدان نیز مطرح شده است؛ جزئیاتی که نشان میدهد بخش قابل توجهی از عملیات اکتشاف این دو میدان در دولت قبل انجام شده و در دولت فعلی، تکمیل برخی مراحل و اعلام رسمی نتایج دنبال شده است.
پازن؛ گازی که پیشتر در عمق زمین دیده شده بود
بر اساس این گزارش، عملیات حفاری چاه شماره ۲ برای اکتشاف میدان گازی پازن در اسفندماه ۱۴۰۲ آغاز شده بود و وجود گاز در عمق حدود ۳۱۰۰ تا ۴۲۰۰ متری به اثبات رسیده بود.
در ادامه، در دولت فعلی حجم ذخایر این میدان با دقت بیشتری محاسبه شد و حدود ۱۰ تریلیون فوت مکعب گاز برای میدان پازن برآورد شد.
میدان تخته نیز شرایط مشابهی داشته است. ساخت جاده دسترسی، تعیین محل چاه اکتشافی، استقرار دکل و عملیات حفاری، از جمله اقداماتی عنوان شده که پیش از روی کار آمدن دولت فعلی انجام شده بود و بخشی از اقدامات باقیمانده و اعلام رسمی نتیجه اکتشافات در ادامه دنبال شد.
در مجموع، اکتشاف در این دو میدان، خبر از افزوده شدن حدود ۱۷.۵ تریلیون فوت مکعب به ذخایر گاز کشور میدهد؛ خبری که از منظر افزایش ظرفیت ذخایر انرژی ایران اهمیت قابل توجهی دارد.
اما جهرم؛ یک چاه و یک هزینه سنگین
در حاشیه همین پرونده، موضوع چاه اکتشافی جهرم مطرح شده است؛ موضوعی که از جنس دیگری است.
بر اساس گزارش منتشرشده در خبرگزاری فارس، در دوره مدیریت محیالدین جعفری در مدیریت اکتشاف، عملیات حفاری چاه جهرم در شرایطی دنبال شد که پیش از آن درباره خشک بودن چاه هشدارهایی مطرح شده بود.
با این حال، دکل حفاری در محل مستقر شد و عملیات انجام گرفت؛ عملیاتی که بنا بر این گزارش، بدون دستیابی به نتیجه مورد انتظار پایان یافت و در نهایت حدود ۶۵۰ میلیارد تومان از منابع بودجهای صرف آن شد.
همین مسئله، اکنون این پرسش را ایجاد کرده است که در فرآیند تصمیمگیری برای حفاری چاه جهرم، هشدارهای کارشناسی تا چه اندازه مورد توجه قرار گرفته و مبنای اقتصادی و فنی استقرار دکل و آغاز عملیات چه بوده است.
دو روی یک پرونده
پرونده اخیر اکتشافات گازی را میتوان از دو زاویه متفاوت دید؛ از یک سو، کشف ذخایر جدید در میدانهای پازن و تخته و افزوده شدن ۱۷.۵ تریلیون فوت مکعب به ذخایر گاز کشور، اتفاقی مهم و امیدوارکننده است و از سوی دیگر، مطرح شدن هزینه ۶۵۰ میلیارد تومانی برای چاهی در جهرم که بنا بر گزارش منتشرشده نتیجهای در پی نداشته، ضرورت دقت بیشتر در تصمیمگیریهای اکتشافی را یادآوری میکند.
در نهایت، ارزش چنین پروژههایی تنها به میزان گازی که در دل زمین کشف میشود محدود نیست؛ دقت در انتخاب محل حفاری، توجه به دادههای کارشناسی و نحوه هزینهکرد منابع عمومی نیز بخشی از موفقیت یک عملیات اکتشافی است.
و حالا نام جهرم در این پرونده در کنار یک سؤال جدی قرار گرفته است: ۶۵۰ میلیارد تومان برای چاهی که درباره خشک بودن آن هشدار داده شده بود، چرا و چگونه هزینه شد؟