جهرم خبر، حجتالاسلام والمسلمین دکتر محمدحسین مدبّر، امام جمعه جهرم، از چهرههای حوزوی و دانشگاهی این شهرستان است؛ روحانیای که مسیر زندگی علمی و اجتماعیاش از محله حسنآباد جهرم آغاز شد و در گذر سالها، حوزه علمیه، دانشگاه، جبهههای دفاع مقدس، فعالیتهای فرهنگی و مسئولیتهای اجتماعی را در کنار یکدیگر تجربه کرده است.
او روز جمعه ۳۰ مرداد ۱۳۴۳ در خانوادهای مذهبی در محله حسنآباد جهرم دیده به جهان گشود. پدرش، مرحوم آقا محمدرحیم، از چهرههای شناختهشده و متدین محله و اهل نماز جماعت و جلسات مذهبی بود؛ فضایی که به نظر میرسد نخستین بستر شکلگیری علاقه و گرایش مذهبی و اجتماعی او را فراهم کرد.
مدبّر تحصیلات ابتدایی خود را در دبستان شاپور و دوره راهنمایی را در مدارس فارابی و فردوسی جهرم گذراند. سپس در دبیرستانهای احمدی و خواجه نصیر در رشته اقتصاد و علوم اجتماعی به تحصیل پرداخت. پس از پایان این دوره، فعالیت خود را به عنوان مربی عقیدتی در بسیج سپاه پاسداران انقلاب اسلامی جهرم آغاز کرد و در همان سالهای جوانی وارد عرصه فعالیتهای فرهنگی و اعتقادی شد.
از جهرم تا حوزه علمیه
سال ۱۳۶۲ برای او نقطه عطفی در مسیر علمی بود؛ زمانی که وارد حوزه علمیه دارالهدایه حکیم شیراز شد و تحصیل علوم حوزوی را آغاز کرد. از جمله استادان او در این دوره، مرحوم حجتالاسلام والمسلمین حاج سیدهاشم دستغیب شیرازی بود.
پس از مدتی به جهرم بازگشت و تحصیلات حوزوی خود را در حوزه علمیه امام خمینی(ره) ادامه داد و سپس برای تکمیل مسیر علمی خود راهی قم شد. در سالهای تحصیل، از محضر استادانی همچون حجت الاسلام والمسلمین مرحوم حاج شیخ محمدکاظم حبیب اللهی و آیات: مرحوم حاج سید حسین آیتاللهی: امام جمعه فقید و ولایی جهرم، مرحوم حاج سید محمد بحری، حاج شیخ لطف الله دژکام، مرحوم حاج شیخ حسین شبزنده دار جهرمی و حضرات آیات عظام: مکارم شیرازی، سبحانی تبریزی و موسوی اردبیلی بهره برد.
اما مسیر علمی او تنها به حوزه محدود نماند. مدبر همزمان در دانشگاه تهران، پردیس قم، تحصیل کرد و موفق به دریافت مدرک کارشناسی حقوق و سپس کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرمشناسی بهدسال ۱۳۷۵ شد. ادامه این مسیر علمی نیز به دریافت دکترای تخصصی قرآن و متون اسلامی از دانشگاه معارف اسلامی قم در سال ۱۳۹۰ انجامید.
این ترکیب میان دانش حوزوی و تحصیلات دانشگاهی، بعدها در بخش مهمی از فعالیتهای علمی، آموزشی و فرهنگی او نمود پیدا کرد.
بازگشت به جهرم و آغاز یک مسیر تازه
سال ۱۳۷۵ بار دیگر نام جهرم در مسیر زندگی او پررنگ شد. به درخواست مرحوم آیتالله حاج سیدحسین آیتاللهی به جهرم بازگشت و فعالیتهای فرهنگی، دانشگاهی و اجتماعی خود را در این شهرستان دنبال کرد.
مسئولیت دفتر فرهنگ اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی جهرم و بعلپد عضویت در هیأت علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه علوم پزشکی جهرم و تدریس در دانشگاه آزاد اسلامی و پیامنور جهرم، بخشی از کارنامه آموزشی اوست. وی پس از سالها فعالیت دانشگاهی، از دانشگاه علوم پزشکی جهرم بازنشسته شد؛ با این حال ارتباطش با فضای آموزش و پژوهش پایان نیافت و همچنان در حوزه علمیه خواهران نرجس خاتون (س) جهرم و حوزههای علمیه برادران به تدریس و فعالیت علمی ادامه داده است.
در کنار فعالیتهای آموزشی، مسئولیت دفتر امام جمعه جهرم، مدیریت بنیاد پژوهشی ـ فرهنگی پیمان غدیر جهرم و ریاست ستاد امر به معروف و نهی از منکر شهرستان جهرم نیز در سوابق او دیده میشود.
روحانیای که مسجد را خانه دوم خود میداند
بخش دیگری از کارنامه حجتالاسلام دکتر مدبّر با مسجد گره خورده است. او سالها امام جماعت مسجد جامع جهرم بوده است و همچنان ارتباط خود را با این مسجد حفظ کرده است. برگزاری جلسات تفسیر قرآن و سخنرانی در دوشنبه شبها، نمونهای از همین ارتباط مستمر با مسجد و مخاطبان مردمی است.
برای او مسجد صرفاً محل اقامه نماز نیست؛ بلکه بستری برای گفتوگو، آموزش، تفسیر، ارتباط با مردم و پیوند میان معارف دینی و مسائل روز جامعه به شمار میرود. همین نگاه را میتوان در بخش قابل توجهی از فعالیتهای علمی و فرهنگی او نیز مشاهده کرد.
تجربه جبهه و مسئولیت اجتماعی
سالهای دفاع مقدس نیز بخشی از زندگی او را شکل داده است. حجتالاسلام مدبّر سابقه حضور فعال در جبهههای حق علیه باطل را دارد و در عملیاتهایی از جمله بستان و والفجر ۸ حضور داشته است؛ تجربهای که بعدها در سخنرانیها و فعالیتهای فرهنگی او نیز بازتاب یافت.
پس از سالها فعالیت حوزوی، دانشگاهی و فرهنگی، در مهرماه سال ۱۳۹۷ به عنوان امام جمعه جهرم منصوب شد؛ مسئولیتی که پیش از آن نیز سالها به عنوان امام جمعه موقت تجربه کرده بود.
از آن زمان تاکنون، تریبون نماز جمعه جهرم یکی از مهمترین عرصههای حضور اجتماعی او بوده است؛ تریبونی که در کنار موضوعات عبادی و اخلاقی، به مسائل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و مطالبات عمومی مردم نیز میپردازد.
پژوهش؛ بخش کمتر دیدهشده کارنامه دکتر مدبّر
اگرچه بخش مهمی از شناخت عمومی مردم از حجتالاسلام والمسلمین دکتر مدبّر به عنوان امام جمعه جهرم است، اما کارنامه علمی و پژوهشی او نیز گسترده است. از وی آثار متعددی در حوزههای دینی، اجتماعی، اخلاقی، قرآنی و فرهنگی منتشر شده که از جمله آنها میتوان به «اعتیاد آتش هستیسوز»، «خاموشی شمع خود چرا؟» با موضوع عوامل، انگیزهها و راهکارهای پیشگیری از خودتخریبی و خودکشی، «حجابی برای گل»، «بررسی تطبیقی جرائم و مجازاتها در قرآن کریم و کتاب مقدس»، «منتخبی از احادیث درباره انتخابات»، «درآمدی بر مبانی حدیثی بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی»، «خاتم سلیمان عشق؛ گفتهها و ناگفتههای سردار دلها»، «شرح زیارت امینالله»، «تشابه انسان و نخل» و «رنگینکمان سخن» اشاره کرد.
برخی آثار او نیز در پیوند میان معارف دینی و علوم پزشکی و حرفههای درمانی شکل گرفتهاند؛ حوزهای که با توجه به سالها تدریس وی در دانشگاه علوم پزشکی جهرم، بخشی از هویت علمی او را تشکیل میدهد.
در کنار تألیف کتاب، تعداد قابل توجهی مقاله نیز از وی در مجلات و نشریات داخلی و خارجی منتشر شده است. «بررسی گرایش اجتماعی در تفسیر قرآن»، «نقد روایات طبی در بستر اخلاق»، «بایستههای تفسیر قرآن بر اساس یافتههای علوم پزشکی»، «موانع استجابت دعا»، «نگاهی به حدیث مرآت»، «پاسخ به سه سؤال درباره غدیر»، «عوامل انحطاط حکومتها»، «کنترل خشم از منظر آموزههای دینی» و مجموعهای از پژوهشها درباره اخلاق پزشکی، پرستاری، قرآن و علوم پزشکی، از جمله این آثار است.
همچنین همکاری در تدوین اصطلاحنامههای اصول فقه و علوم قرآنی در سالهای ۱۳۷۵ و ۱۳۷۶، عضویت در هیأت تحریریه فصلنامه پژوهشی ـ فرهنگی «پژوهشنامه جهرم» و حضور در عرصههای علمی و پژوهشی، بخش دیگری از این کارنامه را تشکیل میدهد.
از همایشهای علمی تا فعالیتهای فرهنگی
حجتالاسلام مدبّر در برگزاری و مدیریت علمی شماری از همایشها نیز نقش داشته است؛ از عضویت در مجموعه برگزارکنندگان کنگره بزرگداشت آیتالله العظمی حاج سیدعبدالحسین نجفی لاری گرفته تا دبیری علمی همایش قرآنپژوهی و طب دانشگاه علوم پزشکی جهرم.
عضویت در کمیته علمی همایش سراسری اخلاق در شیوههای نوین درمان باروری و عضویت در کمیته داوران مقالات همایش ملی «شهرستان جهرم و انقلاب اسلامی» نیز از دیگر سوابق او در عرصه فعالیتهای علمی و فرهنگی است.
یک کارنامه چندوجهی
مرور زندگی حجتالاسلام والمسلمین دکتر محمدحسین مدبّر، تصویری از یک مسیر چندوجهی ارائه میدهد؛ مسیری که از محله حسنآباد جهرم آغاز شده، از مدرسه و بسیج و حوزه گذشته، با دانشگاه و پژوهش پیوند خورده، تجربه جبهه را در خود جای داده و در نهایت به جایگاه امام جمعه جهرم رسیده است.
آنچه این مسیر را قابل توجه میکند، صرفاً تعدد مسئولیتها نیست؛ بلکه حضور همزمان در سه عرصه «تعلیم، تبلیغ و پژوهش» است. از یک سو سالها تدریس و فعالیت دانشگاهی و حوزوی، از سوی دیگر حضور مستمر در مسجد و ارتباط با مردم و از سوی دیگر تألیف کتاب و مقاله و مشارکت در فعالیتهای علمی، سه ضلع مهم کارنامه او را شکل دادهاند.
اکنون که سالها از حضور او در جایگاه امام جمعه جهرم میگذرد، بخش قابل توجهی از سابقه علمی و فرهنگی او در حافظه اجتماعی این شهر ثبت شده است؛ سابقهای که به نظر میرسد گردآوری و انتشار مجموعه مقالات و پژوهشهای او در قالب یک مجموعه مستقل، میتواند بخشی از میراث علمی معاصر جهرم را منسجمتر و ماندگارتر کند.