جهرم خبر،دکتر ناصر کرمی، پژوهشگری که از دوران دانشجویی، جهرم را موضوع مطالعات خود قرار داد و با انتشار کتاب «جهرم؛ طبیعی، انسانی، اقتصادی» کوشید شناخت علمی زادگاهش را به مسیری برای فهم ظرفیت‌ها و مسائل توسعه آن پیوند بزند.
شناخت یک شهر، تنها به دانستن نام محله‌ها، مرور خاطرات قدیمی یا آشنایی با بناهای تاریخی آن محدود نمی‌شود. برای شناخت دقیق‌تر یک سرزمین، باید از طبیعت و اقلیم آن آغاز کرد، به تاریخ و شیوه شکل‌گیری سکونتگاه‌ها رسید، زندگی مردم و فعالیت‌های اقتصادی‌شان را شناخت و در نهایت، ظرفیت‌ها و محدودیت‌هایی را بررسی کرد که مسیر توسعه آن منطقه را شکل می‌دهند.
کتاب «جهرم؛ طبیعی، انسانی، اقتصادی» نوشته دکتر ناصر کرمی، تلاشی در همین مسیر است؛ اثری که می‌کوشد جهرم را از زاویه‌های مختلف جغرافیایی، تاریخی، انسانی و اقتصادی بررسی کند و تصویری نسبتاً جامع از این شهرستان پیش روی خواننده بگذارد.
این کتاب در سال ۱۳۸۱ به همت انتشارات شهید مصلی‌نژاد جهرم منتشر شد. اثر ۲۷۷ صفحه‌ای کرمی، در قالب مقدمه و شش فصل تنظیم شده و از ویژگی‌های طبیعی و تاریخی شهرستان آغاز می‌کند، به ساختار شهری و جمعیت و فعالیت‌های انسانی می‌رسد و در ادامه، اقتصاد جهرم و به‌ویژه مسائل کشاورزی و منابع آب را مورد بررسی قرار می‌دهد.
اهمیت این اثر تنها در گردآوری اطلاعات درباره جهرم نیست؛ پیوند میان شناخت علمی منطقه و مسائل واقعی توسعه، به‌خصوص در حوزه کشاورزی، از محورهای اصلی کتاب به شمار می‌رود. نویسنده تلاش کرده است یافته‌های جغرافیایی را به موضوعاتی نزدیک کند که برای برنامه‌ریزان، مدیران، پژوهشگران و حتی کشاورزان و باغداران جهرمی اهمیت عملی دارند.
از زمین و اقلیم تا تاریخ و زندگی مردم
کتاب با بررسی ویژگی‌های طبیعی جهرم آغاز می‌شود؛ بخشی که موقعیت جغرافیایی شهرستان و ویژگی‌های بخش‌های مختلف آن، از جمله بخش مرکزی، خفر، کردیان و سیمکان را در بر می‌گیرد.
در این فصل، موضوعاتی مانند زمین‌شناسی، ساختارهای زمین‌شناختی، چین‌ها، گسل‌ها و شکستگی‌ها، ارتفاعات، پستی‌وبلندی‌های زمین و ژئومورفولوژی منطقه بررسی شده‌اند. نویسنده سپس به شرایط آب‌وهوایی و اقلیمی می‌پردازد و درجه حرارت، میزان بارندگی، رطوبت نسبی، تبخیر و بادها را مورد توجه قرار می‌دهد. وضعیت اقلیمی منطقه خفر نیز به‌طور جداگانه بررسی شده است.
بخش دیگری از این فصل به منابع آب سطحی و زیرزمینی، منابع تأمین آب کشاورزی، ویژگی‌های منابع آبی، خاک‌شناسی، انواع خاک و طبقه‌بندی آن‌ها اختصاص دارد. پوشش گیاهی نیز در کنار این موضوعات قرار گرفته تا تصویری از بستر طبیعی و زیستی شهرستان ارائه شود.
این مباحث، زمینه ورود به فصل‌های بعدی کتاب را فراهم می‌کنند؛ زیرا شناخت شرایط طبیعی هر منطقه، با بررسی شیوه سکونت، فعالیت اقتصادی و ظرفیت‌های تولیدی آن ارتباط دارد.
فصل دوّم، خواننده را از جغرافیای طبیعی به گذشته تاریخی جهرم می‌برد. نویسنده در این بخش، پیشینه شهر را از دوران پیش از اسلام تا دوره‌های تاریخی بعدی دنبال می‌کند. جایگاه جهرم در شاهنامه فردوسی، دوران هخامنشیان و ساسانیان، مهرک جهرمی و اردشیر بابکان، ارتباط جهرم با پادشاهی بهرام گور و فرخزاد و نیز جایگاه باربد در شاهنامه، از موضوعاتی هستند که در بخش نخست این فصل مطرح شده‌اند.
در ادامه، تحولات جهرم پس از اسلام و حمله اعراب، وضعیت شهر در دوره‌های صفویّه، زندیّه و قاجاریّه و دوران پهلوی بررسی می‌شود. معرفی آثار تاریخی پیش و پس از اسلام و پرداختن به وجه تسمیه جهرم نیز بخش دیگری از این بررسی تاریخی را تشکیل می‌دهد.
کتاب در فصل سوّم، از گذشته تاریخی شهر به سیمای کالبدی و ساختار شهری آن می‌رسد. بافت جهرم در قرون گذشته، ویژگی‌های محلات، تأثیر عوامل طبیعی و فرهنگی بر شکل‌گیری ساختار شهر، اماکن عمومی و ویژگی‌های بنای بازار جهرم، از جمله موضوعات این فصل هستند.
نویسنده همچنین ویژگی‌های فیزیکی مسکن و تفاوت‌های بافت قدیم و جدید شهر را بررسی کرده و به مراکز تجمع روستاییان و عشایر، نواحی شهری و ساختار جغرافیایی سکونتگاه‌های روستایی پرداخته است. در مجموع، این فصل تلاش می‌کند چگونگی شکل‌گیری و تحول ساختار سکونتگاهی جهرم را توضیح دهد.
فصل چهارم به ویژگی‌های انسانی و اجتماعی شهرستان اختصاص دارد؛ از جمعیت و پراکندگی جغرافیایی آن گرفته تا وضعیت اشتغال، فعالیت‌های اقتصادی، میزان سواد و تحصیلات و ویژگی‌های فرهنگی مردم.
با کنار هم قرار گرفتن این چهار فصل، کتاب از معرفی زمین و اقلیم آغاز می‌کند، به تاریخ و شکل‌گیری شهر می‌رسد و سپس انسان‌ها و شیوه زندگی آنان را در مرکز توجه قرار می‌دهد؛ مسیری که زمینه را برای بررسی اقتصاد جهرم فراهم می‌کند.
اقتصاد جهرم؛ از نخلستان‌ها تا صنایع و راه‌های ارتباطی
اقتصاد و فعالیت‌های تولیدی شهرستان، موضوع اصلی فصل پنجم کتاب است. در این بخش، کشاورزی و محصولات آن، باغداری، کشت خرما و مرکبات، سایر میوه‌ها، زراعت، تناوب زراعی و تغییر الگوی کشت در باغداری و کشاورزی جهرم بررسی شده‌اند.
توجه ویژه به خرما و مرکبات، از موضوعات مهم این فصل است. نویسنده درباره خرما، تاریخچه کشت نخل، ویژگی‌های گیاه‌شناسی، شرایط آب‌وهوایی و خاک مناسب، نیاز آبی، ارزش غذایی، سطح زیر کشت و میزان تولید، روش‌های تکثیر و عملیات برداشت را بررسی می‌کند.
در بخش مربوط به مرکبات نیز تاریخچه کشت، شرایط اقلیمی مناسب، سطح زیر کشت و میزان تولید مورد توجه قرار گرفته است. این مباحث در کنار بررسی سایر محصولات کشاورزی، بخشی از تصویر اقتصادی جهرم را ترسیم می‌کنند؛ شهرستانی که کشاورزی و باغداری در فعالیت‌های تولیدی آن جایگاه مهمی دارند.
با این حال، نگاه کتاب به اقتصاد منطقه در محصولات باغی و زراعی متوقف نمی‌شود. دامداری، ترکیب و پراکندگی جغرافیایی دام‌ها، دامداران مهاجر، دامداری‌های صنعتی، وضعیت مراتع و راه‌های احیای آن‌ها و همچنین زنبورداری، دیگر موضوعات این فصل هستند.
نویسنده در ادامه به شبکه راه‌های ارتباطی، صنایع دستی، صنایع کارگاهی و کارخانه‌ای، شمار شاغلان بخش صنعت و وضعیت معادن شهرستان می‌پردازد. معدن نمک، معادن سنگ گچ و معادن شن و ماسه نیز در میان موضوعات مربوط به ظرفیت‌های معدنی جهرم قرار دارند.
این گستردگی موضوعی نشان می‌دهد که کتاب تلاش دارد اقتصاد شهرستان را به یک فعالیت یا محصول خاص محدود نکند و در کنار کشاورزی، سایر بخش‌های تولیدی و زیرساخت‌های مرتبط با فعالیت اقتصادی را نیز در نظر بگیرد.
آب و خاک؛ مسئله محوری توسعه کشاورزی
اگر فصل پنجم تصویری از فعالیت‌های اقتصادی جهرم ارائه می‌کند، فصل ششم به بررسی عمیق‌تر مسائل و ظرفیت‌های اقتصاد کشاورزی اختصاص دارد. در این بخش، نویسنده از معرفی محصولات و فعالیت‌ها فراتر می‌رود و به عواملی می‌پردازد که می‌توانند تولید کشاورزی را محدود کنند یا زمینه توسعه آن را فراهم آورند.
کمبود آب و محدودیت‌های ناشی از آن، روش‌های آبیاری و میزان کارایی هر روش، امکان توسعه منابع آب، سرما و یخبندان و راه‌های پیشگیری و مقابله با این عوامل، از جمله موضوعات این فصل هستند.
مسائل مربوط به خاک نیز در این بخش مورد توجه قرار گرفته‌اند. نویسنده وضعیت خاک را از منظر محدودیت‌های تولید بررسی می‌کند و در کنار آن، به وضعیت واحدهای بهره‌برداری از اراضی و ضرورت یکپارچه‌سازی آن‌ها می‌پردازد.
مبادله محصولات کشاورزی و امکان توسعه این بخش نیز در شمار موضوعات فصل پایانی قرار دارد؛ موضوعاتی که در کنار بررسی آب، خاک و عوامل اقلیمی، به مسائل مهم برنامه‌ریزی کشاورزی جهرم مربوط می‌شوند.
در واقع، این فصل یکی از بخش‌های کاربردی کتاب است؛ زیرا میان شناخت ویژگی‌های طبیعی منطقه و تصمیم‌گیری درباره آینده کشاورزی ارتباط برقرار می‌کند. بررسی منابع آب و محدودیت‌های خاک، زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که در کنار وضعیت تولید، شیوه‌های بهره‌برداری از زمین و امکان توسعه فعالیت‌های کشاورزی قرار گیرد.
کتاب در پایان، فهرستی از ۸۳ عنوان کتاب، نشریه و مقاله فارسی و لاتین را به ترتیب الفبایی نام مؤلفان ارائه می‌کند. این فهرست، منابع مورد استفاده نویسنده در تدوین اثر را معرفی می‌کند و نشان می‌دهد که نگارش کتاب بر پایه مراجعه به منابع گوناگون انجام شده است.
شناخت علمی؛ مقدمه‌ای برای برنامه‌ریزی و توسعه
دکتر ناصر کرمی در مقدمه کتاب بر ضرورت شناخت دقیق ویژگی‌های طبیعی، تاریخی و اقتصادی جهرم تأکید می‌کند. از نگاه او، برنامه‌ریزی برای توسعه یک منطقه بدون شناخت ویژگی‌ها، استعدادها و ظرفیت‌های بالقوه آن، نمی‌تواند به نتیجه مطلوب برسد.
او با اشاره به چشم‌اندازهای طبیعی و شرایط زیستی جهرم، هدف از نگارش کتاب را فراهم کردن زمینه‌ای برای شناخت بهتر و عمیق‌تر این منطقه معرفی می‌کند. بر همین اساس، شناخت علمی شهرستان تنها اقدامی برای ثبت اطلاعات جغرافیایی نیست، بلکه می‌تواند مقدمه‌ای برای برنامه‌ریزی سنجیده‌تر و بهره‌گیری از ظرفیت‌های محلی باشد.
کرمی در تدوین کتاب، بر کاربردی بودن مطالب نیز تأکید داشته است. او کوشیده تا مطالب با تکیه بر مبانی علمی و تا حد امکان با زبانی ساده ارائه شوند؛ به‌گونه‌ای که علاوه بر مدیران و برنامه‌ریزان ملی و محلی، عموم مردم، به‌ویژه کشاورزان و باغداران جهرمی، نیز بتوانند از آن بهره ببرند.
این رویکرد، وجه مهم کتاب را روشن می‌کند: نویسنده می‌خواهد میان دانش دانشگاهی و تجربه‌های عملی مردم ارتباط برقرار کند. در چنین نگاهی، آشنایی با اقلیم، منابع آب و ویژگی‌های خاک می‌تواند در کنار تجربه کشاورزان قرار گیرد و شناخت دقیق‌تری از شرایط فعالیت کشاورزی به وجود آورد.
ناصر کرمی؛ از کلاس‌های درس جهرم تا پژوهش درباره زادگاه
پشت کتاب «جهرم؛ طبیعی، انسانی، اقتصادی»، مسیر علمی پژوهشگری قرار دارد که بخش مهمی از تحصیلات و فعالیت دانشگاهی خود را به شناخت زادگاهش اختصاص داده است.
دکتر ناصر کرمی، سوّمین فرزند حاج پنجعلی، در یکی از روزهای گرم تابستان سال ۱۳۴۵ در شهرستان جهرم متولد شد. پدرش در زمینه خریدوفروش و تجارت فرش های دست‌باف فعالیت می‌کرد و الان دوران بازنشستگی خود را می گذراند.
کرمی تحصیلات ابتدایی را گذراند و از سال ۱۳۵۶ تا ۱۳۵۹ در مدارس راهنمایی سنایی و دهبانی تحصیل کرد. سپس از سال ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۳، دوره دبیرستان را در رشته اقتصاد اجتماعی در دبیرستان شهید مطهری جهرم ادامه داد. او در سال چهارم دبیرستان با معدل ۱۸٫۹۵ رتبه نخست کلاس را کسب کرد؛ موفقیتی که از تلاش و جدیتش در دوران تحصیل حکایت داشت.
مهرماه ۱۳۶۳، با کسب رتبه ۴۰۳ در کنکور سراسری، در رشته جغرافیای دانشگاه اصفهان پذیرفته شد. چهار سال بعد، تحصیلات کارشناسی خود را به پایان رساند؛ امّا در دوره‌ای که نگارش پایان‌نامه کارشناسی اختیاری بود، تصمیم گرفت پژوهشی درباره زادگاهش انجام دهد.
موضوع این پژوهش، «جغرافیای شهری جهرم» بود که با راهنمایی دکتر سیروس شفقی، از استادان باسابقه دانشگاه اصفهان، تدوین شد. انتخاب جهرم به‌عنوان موضوع پژوهش دانشگاهی، نشان می‌داد که توجه او به مسائل زادگاهش از همان سال‌های دانشجویی شکل گرفته و در مسیر علمی‌اش ادامه یافته است.
کرمی در همان سال ۱۳۶۷، در مقطع کارشناسی ارشد جغرافیا با گرایش برنامه‌ریزی ناحیه‌ای دانشگاه اصفهان پذیرفته شد. با توجه به رتبه‌اش در آزمون کارشناسی ارشد، به‌عنوان بورسیه وزارت علوم انتخاب شد و در سال ۱۳۷۰ تحصیلات این مقطع را به پایان رساند.
موضوع پایان‌نامه کارشناسی ارشد او نیز به جهرم اختصاص داشت؛ پژوهشی با عنوان «کشاورزی جهرم» که با راهنمایی دکتر سیروس شفقی نگاشته شد. به این ترتیب، دو مرحله از تحصیلات دانشگاهی کرمی به بررسی جغرافیای شهری و کشاورزی زادگاهش اختصاص یافت.
بازگشت به جهرم و ادامه مسیر دانشگاهی
پس از پایان دوره کارشناسی ارشد، کرمی فعالیت دانشگاهی خود را آغاز کرد و در ابتدا در دانشگاه اصفهان به تدریس پرداخت. در ادامه، به جهرم بازگشت و در دانشگاه پیام نور و دانشگاه آزاد اسلامی این شهر مشغول تدریس شد.
او در سال ۱۳۷۸ در آزمون دکتری پذیرفته شد و برای ادامه تحصیل به دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران رفت. رشته تحصیلی‌اش جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی بود و در سال ۱۳۸۳ دوره دکتری را به پایان رساند.
رساله دکتری او با عنوان «منابع و مسائل آب در جهرم» تدوین شد؛ موضوعی که با دو پژوهش پیشین او درباره جغرافیای شهری و کشاورزی این شهرستان ارتباط داشت. این رساله با راهنمایی دکتر منصور بدری‌فر و مشاوره دکتر پرویز کردوانی به سرانجام رسید.
در مسیر تحصیل و فعالیت علمی کرمی، استادانی همچون دکتر سیروس شفقی، دکتر ایران غازی، دکتر پرویز کردوانی، دکتر رحیم مشیری و دکتر حسین شکویی نیز از چهره‌های اثرگذار بر مسیر علمی او بودند.
نگاهی به موضوع پایان‌نامه‌ها و رساله او نشان می‌دهد که جهرم در طول سال‌های تحصیل، موضوعی گذرا یا محدود به یک پژوهش نبوده است. جغرافیای شهری، کشاورزی و منابع آب، سه محور مرتبطی بودند که در مقاطع مختلف تحصیلی او مورد توجه قرار گرفتند و بعدها در فعالیت‌های دانشگاهی و آثار پژوهشی‌اش نیز ادامه یافتند.
۳۲ سال تدریس و مسئولیت دانشگاهی
دکتر ناصر کرمی از مهرماه ۱۳۷۱ تا مردادماه ۱۴۰۳، به مدت ۳۲ سال، در دانشگاه آزاد اسلامی واحد جهرم خدمت کرد. او در این مدت به‌عنوان عضو هیئت علمی و بعد استادیار گروه علوم اجتماعی فعالیت داشت و در کنار تدریس و پژوهش، مسئولیت‌هایی اجرایی نیز بر عهده گرفت.
مدیریت گروه علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد جهرم به مدت هشت سال، معاونت آموزشی دانشگاه از سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۸ و ریاست دانشگاه آزاد اسلامی واحد جهرم از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۸۹، از جمله مسئولیت‌های او در این مجموعه بود.
فعالیت آموزشی کرمی به دانشگاه آزاد اسلامی واحد جهرم محدود نماند. او از سال ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۸ در دانشگاه آزاد اسلامی شیراز تدریس کرد و به مدت پنج سال نیز با دانشگاه پیام نور فیروزآباد همکاری داشت. تدریس درس اکولوژی انسانی برای دانشجویان رشته بهداشت عمومی دانشگاه علوم پزشکی جهرم به مدت ده سال، بخش دیگری از سابقه آموزشی او را تشکیل می‌دهد.
در طول سال‌های فعالیت دانشگاهی، کرمی در راهنمایی، مشاوره و داوری صدها پایان‌نامه کارشناسی ارشد و دکتری مشارکت داشت و چندین مقاله علمی نیز تألیف کرد.
او پس از بازنشستگی در مردادماه ۱۴۰۲، فعالیت‌های علمی خود را متوقف نکرد و همچنان در داوری و همکاری‌های علمی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری رشته جامعه‌شناسی مشارکت دارد.
پژوهش‌هایی که جهرم در مرکز آن‌ها قرار داشت
یکی از ویژگی‌های کارنامه علمی دکتر کرمی، استمرار توجه او به مسائل جغرافیایی و محیطی جهرم است. این توجه در انتخاب موضوع پژوهش‌های دانشگاهی، نگارش کتاب و مقاله و پیگیری برخی طرح‌های مرتبط با شناخت علمی شهرستان دیده می‌شود.
پیشنهاد و پیگیری احداث ایستگاه هواشناسی جهرم، از جمله اقدامات او در این زمینه بوده است. گردآوری داده‌های اقلیمی و هواشناسی می‌تواند در شناخت شرایط طبیعی منطقه و برنامه‌ریزی در بخش‌های مختلف، به‌ویژه کشاورزی، اهمیت داشته باشد؛ موضوعی که با محورهای پژوهشی کرمی درباره منابع آب و کشاورزی ارتباط دارد.
او همچنین در بیش از یک دهه فعالیت نگارنده در مدیریت مرکز جهرم‌شناسی، به‌عنوان عضو هیئت مؤسس و عضو حقیقی هیئت امنای این مرکز حضور داشت و در فعالیت‌های مربوط به شناخت و معرفی ابعاد گوناگون جهرم مشارکت کرد.
در کنار این فعالیت‌ها، کتاب «جهرم؛ طبیعی، انسانی، اقتصادی» و مقاله «مطالعه ترازنامه آب در کشاورزی جهرم» از آثار او در حوزه شناخت جغرافیایی و مسائل کشاورزی منطقه هستند. مقاله یادشده در فصلنامه دانشنامه دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران منتشر شده است.
موضوع منابع آب، کشاورزی و ویژگی‌های جغرافیایی جهرم در آثار او جایگاه ویژه‌ای دارد؛ محورهایی که با شرایط اقلیمی منطقه و اهمیت کشاورزی در اقتصاد شهرستان ارتباط مستقیم دارند.
کرمی همچنان به پژوهش در زمینه مسائل محیط‌زیستی و جغرافیایی جهرم ادامه می‌دهد و در اندیشه انتشار آثار تازه‌ای در این حوزه است. از جمله برنامه‌های او، نهایی کردن جلد دوّم کتاب جهرم و انتشار دو جلد در قالب اثری واحد با عنوان «جهرم؛ کلیات جغرافیایی» است.
کتابی برای شناخت امروز و برنامه‌ریزی فردا
کتاب «جهرم؛ طبیعی، انسانی، اقتصادی» را می‌توان تلاشی برای کنار هم قرار دادن بخش‌های مختلف هویت جغرافیایی و اقتصادی یک شهرستان دانست؛ از ساختار زمین و شرایط اقلیمی تا تاریخ، بافت شهری، جمعیت، فعالیت‌های اقتصادی و مسائل کشاورزی.
این اثر در کنار معرفی ویژگی‌های طبیعی و انسانی جهرم، به محدودیت‌هایی می‌پردازد که بر فعالیت‌های تولیدی، به‌ویژه کشاورزی، اثر می‌گذارند. بررسی کمبود آب، شیوه‌های آبیاری، وضعیت خاک، سرما و یخبندان و ساختار بهره‌برداری از اراضی، بخشی از همین تلاش برای پیوند دادن شناخت علمی به مسائل توسعه منطقه است.
در سوی دیگر، زندگی علمی دکتر ناصر کرمی نیز با همین دغدغه پیوند خورده است. از پژوهش کارشناسی درباره جغرافیای شهری جهرم تا پایان‌نامه کشاورزی و رساله دکتری درباره منابع و مسائل آب، زادگاه او موضوع محوری بخش مهمی از مطالعاتش بوده است. سه دهه فعالیت دانشگاهی، مسئولیت‌های آموزشی و اجرایی و مشارکت در فعالیت‌های جهرم‌شناسی، ابعاد دیگری از این مسیر علمی را تشکیل می‌دهند.
معرفی چنین آثاری، فرصتی برای بازخوانی تلاش پژوهشگرانی است که بخشی از دانش و تجربه دانشگاهی خود را به شناخت محل زندگی‌شان اختصاص داده‌اند. کتاب کرمی نیز از این منظر اهمیت دارد: ثبت و بررسی ویژگی‌های جهرم، نه صرفاً برای آشنایی با گذشته و وضعیت موجود، بلکه برای فراهم کردن زمینه‌ای علمی جهت شناخت ظرفیت‌ها، محدودیت‌ها و مسیرهای پیش روی این شهرستان.
شناخت دقیق یک سرزمین، به‌تنهایی همه مسائل آن را حل نمی‌کند؛ اما می‌تواند نقطه آغاز تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر باشد. «جهرم؛ طبیعی، انسانی، اقتصادی» تلاشی برای فراهم کردن همین شناخت است؛ شناختی که طبیعت، تاریخ، مردم و اقتصاد را در کنار یکدیگر قرار می‌دهد و توسعه منطقه را به فهم دقیق‌تر ویژگی‌های آن پیوند می‌زند.