جهرم خبر، پاسداشت زبان فارسی و حفظ هویت فرهنگی، مطالبهای ارزشمند است؛ اما زمانی که این موضوع به نامگذاری فروشگاهها، مؤسسات و تابلوهای شهری گره میخورد، این پرسش مطرح میشود که نهادهای مسئول برای تحقق این مطالبه چه اقداماتی انجام دادهاند؟
حفظ زبان فارسی تنها به انتخاب واژهها و نامهای فارسی محدود نمیشود، بلکه به برنامهریزی فرهنگی، آموزش، حمایت از ادبیات فارسی و ایجاد زمینه برای استفادهه درست و جذاب از این زبان در زندگی روزمره نیاز دارد. از همین رو، بررسی عملکرد نهادهای مسئول در این حوزه، بهاندازه توصیه به شهروندان اهمیت دارد.
حجتالاسلام والمسلمین دکتر مدبر، امام جمعه جهرم، در سخنانی به مناسبت روز بزرگداشت شعر و ادب فارسی، بر ضرورت توجه بیشتر جامعه به زبان فارسی، خط و فرهنگ و تمدن ایرانی ـ اسلامی تأکید کرد. وی با بیان اینکه باید نسبت به زبان فارسی «غیرت» داشت، خواستار توجه به این زبان در نامگذاری فرزندان، اماکن، مؤسسات و مغازهها شد.
امام جمعه جهرم همچنین با اشاره به غنای زبان فارسی، نسبت به رواج نامها و نوشتههایی که به گفته وی، این زبان را به حاشیه میبرند، انتقاد کرد و تأکید داشت که پاسداشت زبان فارسی نباید به یک مناسبت محدود شود، بلکه باید در انتخاب نامها و تابلوهای شهری نیز نمود پیدا کند.
این اظهارات، فارغ از اهمیت حفظ زبان فارسی، پرسشی جدی را مطرح میکند: نهادهای مسئول برای ساماندهی تابلوهای شهری و ترویج استفاده از نامهای فارسی چه اقداماتی انجام دادهاند و چه برنامهای برای بهبود وضعیت موجود دارند؟
آیا ضوابط مشخصی برای نامگذاری اماکن و ساماندهی تابلوهای شهری وجود دارد؟ آیا نظارت بر اجرای این ضوابط بهصورت مستمر انجام میشود؟ و مهمتر از همه، آیا برنامهای برای ترویج نامهای فارسی و فرهنگسازی در میان صاحبان کسبوکار در نظر گرفته شده است؟
واقعیت این است که مطالبه رعایت هویت زبانی از شهروندان، زمانی اثربخش خواهد بود که با برنامهریزی و عملکرد روشن نهادهای مسئول همراه شود. نمیتوان از مردم انتظار داشت در انتخاب نام فروشگاهها و مؤسسات به زبان فارسی توجه کنند، اما درباره نقش دستگاههای فرهنگی و اجرایی در ترویج این زبان، پرسشی مطرح نشود.
از سوی دیگر، زبان پدیدهای پویاست و انتخاب نامها نیز از شرایط فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی تأثیر میپذیرد. بنابراین، هرگونه اقدام در این زمینه باید بر آگاهیبخشی، اجرای منصفانه ضوابط و پرهیز از برخوردهای سلیقهای استوار باشد؛ نه صرفاً بر تذکر و انتقاد.
امام جمعه جهرم در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه زبان فارسی، ابراز امیدواری کرد که این زبان به جایگاهی برسد که مردم جهان برای آموختن دانش، به یادگیری آن روی بیاورند. تحقق چنین چشماندازی، نیازمند تقویت جایگاه زبان فارسی در عرصههای علمی، فرهنگی، آموزشی و اجتماعی است؛ مسیری که با اقدامات مقطعی و محدود به تابلوهای مغازهها به سرانجام نمیرسد.
اکنون این پرسش مطرح است که نهادهای مسئول برای پاسداشت زبان فارسی چهع برنامهای دارند؟ چه اقداماتی تاکنون انجام شده و نتایج آن چه بوده است؟ و آیا قرار است این موضوع تنها در مناسبتهای فرهنگی مورد توجه قرار گیرد یا به بخشی از برنامههای اجرایی و فرهنگی تبدیل شود؟
پاسداشت زبان فارسی، مسئولیتی مشترک است؛ اما مسئولیت مشترک به معنای نادیده گرفتن وظایف نهادهای مسئول نیست. اگر قرار است این مطالبه به نتیجه برسد، باید در کنار توصیه به مردم، عملکرد نهادهای مسئول نیز مورد پرسش و ارزیابی قرار گیرد و اقدامات عملی برای حفظ و تقویت زبان فارسی در فضای عمومی انجام شود.
در نهایت، پاسداشت زبان فارسی زمانی از شعار فراتر میرود که با برنامهریزی مستمر، فرهنگسازی مؤثر و اقدامات عملی همراه باشد؛ اقدامی که هم مشارکت شهروندان را میطلبد و هم پاسخگویی نهادهای مسئول را.
