جهرم خبر، بعضی دیدارها جز برای احوالپرسی؛ برای برگشتن به سالهایی است که آدمها، خاطرات و اتفاقها هنوز در ذهنها زندهاند. دیدار با حاج سیدابراهیم رستگار از همین جنس بود؛ دیداری که در آن، بخشی از خاطرات فرهنگی، انقلابی و مذهبی جهرم دوباره روایت شد.
در این دیدار، چهرههایی گرد هم آمدند که هر کدام بخشی از زندگی اجتماعی جهرم را در سالهای مختلف دیده یا در کنار حاج رستگار تجربه کرده بودند؛ از کلاس درس و مدرسه و تربیت معلم و دانشگاه گرفته تا مسجد، نماز جمعه، جبهه و روزهای مبارزه.
مؤسسه فرهنگی ـ مذهبی استاد حاج جهان مهین، به پاس سالها فعالیت فرهنگی، آموزشی و انقلابی حاج سیدابراهیم رستگار، با حضور حجتالاسلام والمسلمین دکتر محمدحسین مدبر، امام جمعه جهرم، و جمعی از دوستان، همکاران و شاگردان قدیمی او، این دیدار صمیمانه را برگزار کرد؛ دیداری که بیش از آنکه یک مراسم رسمی باشد، به محفلی برای مرور خاطرات یک نسل تبدیل شد.
هر کدام از حاضران، حاج رستگار را از زاویهای میشناختند.
یکی او را از کلاس درس به یاد داشت، دیگری از سالهای مدیریت و تربیت معلم، یکی از فعالیتهای فرهنگی و دانشگاهی، دیگری از مسجد و نماز جمعه و برخی نیز از روزهای انقلاب و جبهه.
در این جمع، حجتالاسلام والمسلمین دکتر مدبر، امام جمعه جهرم، ابوالشهید حجتالاسلام حاج شیخ غلامعلی مهربان، رئیس اسبق آموزش و پرورش جهرم، حاج محمدحسین پرنیان، فرماندار اسبق جهرم، دکتر محمد اسفندیاری، رئیس اسبق دانشگاه پیام نور جهرم، استاد عبدالله یاعلی، از هممحلهایهای قدیمی و شاگردان حاج رستگار، ابوالشهید مجتبی مقتدری، کرامتالله آبکار از شاگردان قدیمی او و جمعی دیگر حضور داشتند.
صحبتها که آغاز شد، سالها فاصله زمانی کنار رفت. خاطرات انقلاب، روزهای جنگ، مدرسه، تربیت معلم، دانشگاه، کلاس قرآن، بیان احکام، مسجد و نماز جمعه دوباره به میان آمد؛ خاطراتی که هر کدام گوشهای از کارنامه مردی را روایت میکرد که بخش بزرگی از عمر خود را در عرصه تعلیم و تربیت و فعالیت فرهنگی سپری کرده است.
معلمی که پیش از انقلاب هزینه داد
حاج سیدابراهیم رستگار متولد آذرماه ۱۳۱۹ در محله اسفریز جهرم است؛ معلم و دبیر بازنشسته آموزش و پرورش و از مبارزان دوران پهلوی.
نام او در سالهای پیش از انقلاب، با فعالیتهای انقلابی و فرهنگی گره خورده است. فعالیت در کتابخانه عمومی اسلامی جهرم، که با همت مرحوم آیتالله حاج شیخ حسین شبزندهدار جهرمی بنیان گذاشته شده بود، یکی از عرصههای فعالیت او بود؛ فعالیتهایی که سرانجام برایش هزینه داشت و به دستگیری و انتقال او به ساواک شیراز و زندان عادلآباد انجامید.
برای نسل او، مبارزه تنها در خیابان خلاصه نمیشد. کتابخانه، مسجد، مدرسه و محافل فرهنگی نیز میدانهایی برای آگاهیبخشی و فعالیت اجتماعی بودند؛ و رستگار در سالهای پیش از انقلاب، بخشی از این مسیر را تجربه کرد.
صدایی که هنوز در خاطره مردم مانده است
اما حاج سیدابراهیم رستگار را نمیتوان تنها با عنوان معلم و مبارز معرفی کرد.
او از مداحان قدیمی جهرم نیز به شمار میرود؛ مداحی که صدایش با یکی از نوحههای شناختهشده مردم این شهر در حافظهها مانده است:
«من خادمم به درگه حسینی
من زاده علی مرتضایم
من شاهباز ملک لافتایم»
این نوحه در میان مردم جهرم شناخته شده و بنا بر نقل بزرگان، مرحوم آیتالله حقشناس نیز علاقه ویژهای به آن داشته و بارها درخواست کرده بود این نوحه در مسجد گازران خوانده شود.
برای بسیاری از مردم جهرم، این چند بیت صدایی است که بخشی از خاطرات مذهبی شهر را با خود دارد.
بعد از انقلاب؛ مدرسه، دانشگاه و مسجد
پیروزی انقلاب اسلامی، فصل تازهای در زندگی حاج رستگار گشود.
مسئولیت در سازمان تبلیغات اسلامی، مدیریت دبیرستان شهید مطهری، مدیریت مرکز تربیت معلم شهید مفتح جهرم و مدیریت دفتر فرهنگ اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد جهرم، بخشی از فعالیتهای او در سالهای پس از انقلاب بود.
اما ارتباط او با مسجد و فعالیتهای دینی نیز همچنان ادامه داشت. سالها از ارکان اصلی ستاد اقامه نماز جمعه جهرم بود و مشارکت معنوی و تبلیغی زیاد در ساخت آن مصلای بزرگ داشت و در اقامه نماز جمعه نیز در کنار امام جمعه فقید جهرم ایفای نقش میکرد.
او همچنین سالیان امامت جماعت مسجد جامع و مسجد الغدیر جهرم را بر عهده داشت و در عرصه آموزش قرآن و بیان احکام نیز فعالیت میکرد.
جبهه نیز بخش دیگری از این خاطرات است. حاج رستگار در سالهای دفاع مقدس، بارها همراه با امام جمعه فقید و ولایی جهرم، حضرت آیتالله حاج سیدحسین آیتاللهی، راهی جبهههای نبرد حق علیه باطل شد.
به این ترتیب، کارنامه او در چند عنوان خلاصه نمیشود؛ معلم، مدیر، مبارز، مداح، فعال فرهنگی، مدرس قرآن و خادم نماز جمعه، هر کدام بخشی از این تصویر را شکل میدهند.
تجلیل از یک نفر، پاسداشت یک نسل
آنچه این دیدار را متفاوت میکرد، فقط تجلیل از یک پیشکسوت نبود. حاضران در واقع بخشی از تاریخ شفاهی جهرم را مرور کردند؛ تاریخی که در خاطرات معلمان، مدیران، روحانیون، دانشجویان و فعالان فرهنگی یک شهر پراکنده است.
نسلی از فرهنگیان جهرم، سالهای عمر خود را در کلاسهای درس سپری کردند و نسلی از دانشآموزان و دانشجویان، بخشی از شخصیت و مسیر زندگی خود را در مدرسه، تربیت معلم و دانشگاه از آنان آموختند.
حاج سیدابراهیم رستگار نیز یکی از همین چهرههاست؛ کسی که ردپای فعالیتش را میتوان در چند دهه از تاریخ آموزشی، فرهنگی و مذهبی جهرم دنبال کرد.
در این میان، حضور شاگردان قدیمی در کنار استادشان، حالوهوای دیگری به دیدار بخشید. کسانی که سالها پیش پای درس او نشسته بودند، این بار در کنار او نشستند تا از روزهایی بگویند که شاید در تقویم جایی نداشته باشند، اما در حافظه آدمها هنوز زندهاند.
مدبر: این دیدار، یک کار فرهنگی ارزشمند است
حجتالاسلام والمسلمین دکتر محمدحسین مدبر، امام جمعه جهرم، نیز در این دیدار از اقدام مؤسسه فرهنگی ـ مذهبی استاد حاج جهان مهین برای برگزاری این برنامه قدردانی کرد و بر ارزش چنین دیدارهایی تأکید داشت.
او این اقدام را کاری ارزشمند و فرهنگی دانست؛ اقدامی که میتواند به حفظ حرمت پیشکسوتان و انتقال خاطرات و تجربههای نسلهای گذشته به نسل امروز کمک کند.
تأکید بر چنین دیدارهایی، در واقع تأکید بر یک ضرورت فرهنگی است؛ اینکه چهرههایی که سالها در مدرسه، مسجد، دانشگاه، جبهه و عرصه اجتماعی شهر نقش داشتهاند، تا زمانی که در میان مردم هستند، دیده و از آنان قدردانی شود.
روایت آدمهایی که باید پیش از فراموشی شنیده شوند
در پایان این دیدار، شاید مهمترین اتفاق همان چیزی بود که روی کاغذ نمیآید؛ نشستن چند نسل در کنار یکدیگر و شنیدن خاطراتی که اگر روایت نشوند، آرامآرام از حافظه شهر پاک میشوند.
شاید ارزش واقعی چنین دیدارهایی همین باشد؛ اینکه پیش از آنکه خاطرات در گذر زمان کمرنگ شوند، صاحبان آن خاطرات را دوباره دور هم جمع کنیم و بگذاریم یک شهر، تاریخ خودش را از زبان آدمهایش بشنود.