جهرم خبر، نام جهرم در طول تاریخ با چهرههای برجسته علمی، دینی و فرهنگی بسیاری گره خورده است؛ شخصیتهایی که هر یک در عرصهای، سهمی در توسعه دانش و اندیشه داشتهاند. در میان این نامها، پروفسور سیدمهدی صحرائیان به عنوان یکی از چهرههای شناختهشده حوزه اقتصاد و مدیریت، جایگاهی ویژه دارد؛ پژوهشگری که مسیر علمی خود را از ایران آغاز کرد و سالها در دانشگاهها و مراکز پژوهشی داخل و خارج از کشور به تدریس، تحقیق و ارائه نظریههای اقتصادی پرداخت.
پروفسور سیدمهدی صحرائیان، فرزند مرحوم سیداحمد صحرائیان جهرمی، روز ۱۹ تیرماه ۱۳۲۵ در شیراز متولد شد. خانواده او اصالتاً جهرمی بودند و پدرش که از تاجران خوشنام سرای مشیر شیراز به شمار میرفت، سالها به تجارت پوست پرشیانا (قراگل) مورد استفاده در پالتو پوست اشتغال داشت و در میان مردم، علما و روحانیون استان فارس به خوشنامی و امانتداری شناخته میشد.
وی تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در شیراز گذراند و در نوجوانی برای ادامه تحصیل راهی اروپا شد. حضور در دانشگاه «لئوپولد-فرانتس» اینسبروک اتریش، آغاز دورهای تازه در زندگی علمی او بود؛ دورهای که با تحصیل در رشته اقتصاد و علوم سیاسی و ادامه پژوهش در مراکز علمی آلمان، انگلستان و آمریکا همراه شد.
در سوابق علمی منتشرشده از وی آمده است که در طول سالهای فعالیت دانشگاهی، در حوزههای برنامهریزی اقتصادی، مدیریت کلان، توسعه صنعتی و سیاستگذاری اقتصادی به پژوهش پرداخت و با مراکز و انجمنهای علمی بینالمللی همکاری داشت. همچنین عضو هیات موسس انجمن اقتصاددانان ایران و عضو انجمن اقتصاددانان آمریکا و ریاست پروژه مطالعاتی پولشویی سازمان ملل متحد و مشارکت در برخی نهادهای پژوهشی از جمله فعالیتهای علمی او عنوان شده است.
یکی از مهمترین محورهای مطالعاتی صحرائیان، اقتصاد تولیدمحور و نقش صنایع کوچک در توسعه اقتصادی بود. او در آثار و سخنرانیهای خود همواره بر این باور تأکید داشت که توسعه پایدار، بیش از هر چیز به تقویت تولید، افزایش بهرهوری، اصلاح ساختارهای اقتصادی و کاهش وابستگی به درآمدهای غیرمولد نیاز دارد. همین نگاه، زمینه شکلگیری نظریهها و طرحهایی شد که بعدها در قالب کتابها، مقالات و پژوهشهای مختلف منتشر شدند.
در زندگینامه وی همچنین به دریافت برخی تقدیرها و حضور در مجامع علمی بینالمللی از جمله به دريافت دو لوح افتخار، از آكادمي يو. اس. ريجستری و انجمن اقتصاددانان آمریکا، و ده ها لوح از مراکز آکادمیک اشاره شده است. بر اساس این سوابق، او در سالهای مختلف در همایشهای تخصصی اقتصاد شرکت کرده و شماری از آثارش مورد توجه محافل علمی قرار گرفته است.
کارنامه پژوهشی این استاد دانشگاه، مجموعهای گسترده از کتابها و مقالات فارسی، انگلیسی و آلمانی را در بر میگیرد. از جمله آثار شناختهشده او میتوان به «تولیدگرایی»، «راه نوین توسعه سبز»، «اقتصاد توسعه و استراتژی توسعه صنعتی»، «ساماندهی صنایع کوچک»، «تاریخ تکامل اقتصاد ایران»، «اقتصاد کشاورزی» و «پولشویی در ایران و جهان» اشاره کرد؛ آثاری که عمدتاً با محوریت توسعه اقتصادی، اصلاح ساختار تولید، سیاستگذاری صنعتی و اقتصاد کلان نگاشته شدهاند.
علاوه بر تألیف کتاب، صحرائیان طی دهههای گذشته صدها مقاله و گفتوگو درباره مسائل اقتصادی، توسعه صنعتی، نظام بانکی، اشتغال، تولید و اقتصاد ملی منتشر کرده و در پروژههای مطالعاتی و پژوهشی متعددی حضور داشته است.
با وجود فعالیتهای گسترده در خارج از کشور، ارتباط او با زادگاه خانوادگیاش هیچگاه قطع نشد. یکی از مهمترین حضورهای علمی وی در جهرم، به سال ۱۳۷۶ بازمیگردد؛ زمانی که به دعوت معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد جهرم، در نشستی تخصصی با موضوع «اقتصاد و اقتصاد کشاورزی جهرم» سخنرانی کرد. این نشست که با حضور باغداران، استادان دانشگاه و فعالان اقتصادی منطقه در صبح در سالن آمفی تئاتر حافظ دانشگاه آزاد اسلامی واحد جهرم و عصر در سالن امامزاده اسماعیل(ع) برگزار شد، به بررسی ظرفیتهای کشاورزی جهرم، راهکارهای توسعه باغداری و نقش برنامهریزی اقتصادی در رونق تولید اختصاص داشت.
نگاه صحرائیان به اقتصاد، بیش از آنکه صرفاً بر شاخصهای آماری متکی باشد، بر پیوند میان تولید، دانش، مدیریت و سرمایه انسانی استوار بود. او معتقد بود توسعه اقتصادی زمانی محقق میشود که سیاستگذاری، آموزش، صنعت و پژوهش در یک مسیر واحد قرار گیرند و اقتصاد از وابستگی به درآمدهای ناپایدار فاصله بگیرد.
کارنامه علمی و پژوهشی این استاد دانشگاه، فارغ از دیدگاهها و نظریههای اقتصادی او، بخشی از ظرفیتهای علمی برخاسته از جنوب فارس را به نمایش میگذارد؛ ظرفیتی که نشان میدهد جهرم و منطقه فارس در دهههای گذشته، علاوه بر پرورش شخصیتهای مذهبی و فرهنگی، در حوزه علوم انسانی و اقتصاد نیز چهرههایی اثرگذار به جامعه علمی معرفی کردهاند.