به گزارش جهرم خبر، خاک جهرم دیگر آرام نیست. ترکهایی که بر چهره دشتهایش نشستهاند، گواه خاموش زخمی عمیقاند؛ زخمی که هر روز پهنتر میشود و هشدار میدهد که زمین، دیگر توان تابآوری ندارد. جهرم، سرزمین نخل و مرکبات، امروز در سکوتی سنگین با پدیدهای به نام فرونشست زمین دستوپنجه نرم میکند.
سیدعلی منتصری، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری فارس در گفتوگویی با اشاره به وضعیت بحرانی جنوب استان میگوید:
«در حالی که میانگین جهانی فرونشست بین دو تا چهار میلیمتر در سال است، در منطقهای میان جهرم و فسا رکوردی به ثبت رسیده که عمق فاجعه را نشان میدهد؛ ۵۴ سانتیمتر فرونشست در یک سال. این عدد بهخوبی نشان میدهد که منابع آبی و خاکی منطقه در وضعیت هشدار قرار دارند.»
زمین تشنه جهرم؛ نشانههای یک بحران پنهان
این فروچالهها و شکافهای خاک، فقط نشانههای زمینشناسی نیستند؛ آنها آینهای از رفتار انساناند. برداشت بیرویه از سفرههای آب زیرزمینی، کشتهای پرمصرف، و سالها خشکسالی، خاک حاصلخیز جهرم را از درون تهی کرده است.
کارشناسان منابع طبیعی هشدار میدهند: اگر همین روند ادامه یابد، در آینده نزدیک علاوه بر کشاورزی جهرم — که ریشه در قرنها تلاش و دانش بومی دارد — زیرساختها، خانهها و حتی مسیرهای ارتباطی در معرض خطر قرار خواهند گرفت.
راه نجات در آبخیزهاست
منتصری در همین زمینه میگوید: «طرحهای آبخیزداری در فارس و بهویژه در مناطق جنوبی استان، با هدف تزریق آب به سفرههای زیرزمینی، جلوگیری از فرسایش خاک و کنترل سیلابها در حال اجراست. این طرحها تنها راهکارهای فنی نیستند، اما امید تازهای برای احیای خاک و آب به شمار میآیند.»
اگر این پروژهها به شکل پایدار و با همراهی مردم و کشاورزان ادامه یابد، میتوان از گسترش فاجعه جلوگیری کرد.
صدای ترکخوردن زمین؛ هشداری برای همه
جهرم در دهههای اخیر به دلیل تغییرات اقلیمی و افت شدید سطح آبهای زیرزمینی، با بحرانهای زیستمحیطی متعددی روبهرو بوده است. فرونشست اما شاید خطرناکترین و بیصداترین آنها باشد؛ پدیدهای که برخلاف سیلاب یا خشکسالی، ناگهانی دیده نمیشود، اما وقتی خود را نشان دهد، دیگر راه بازگشتی ندارد.
اکنون، در حالی که ترکها بر سطح زمین آرامآرام گسترش مییابند، شاید زمان آن رسیده که نگاهها به جهرم، تنها از زاویه تاریخ و نخلستان و مرکبات نباشد.
این بار باید از زیر پای زمین آغاز کرد — از خاکی که دیگر طاقت ندارد، اما هنوز زنده است و منتظر نجات.