جهرم خبر|در تقویم نانوشتهی آیینهای مردمی، برخی روزها پیش از آنکه برسند، در دلها آغاز میشوند. ماه رمضان برای بسیاری از مردم، فقط با رؤیت هلال شروع نمیشود؛ بلکه از روزهایی قبل، با نیتی آرام و شوقی درونی، به استقبالش میروند. این پیشواز، نوعی تمرین دل و بدن است؛ فرصتی برای هماهنگ شدن با ریتم ماهی که قرار است سبک زندگی را برای سی روز تغییر دهد.
در شهر جهرم نیز این رسم، سالهاست بخشی از حافظهی معنوی مردم به شمار میآید. روزهی پیشواز، آیینی است که در آن مؤمنان چند روز مانده به آغاز ماه رمضان، روزه میگیرند؛ آن هم با نگاهی مشتاقانه برای ورود به ماه مهمانی خدا. این رفتار، بیش از آنکه یک عمل عبادی صرف باشد، نوعی اعلام آمادگی روحی است؛ گویی دل میخواهد پیش از رسیدن مهمان، خانه را مرتب کند.
به گفته ایرج قزلی جهرمی، پژوهشگر و نویسنده حوزه فرهنگ مردم، جهرمیها از بیستوهفتم ماه شعبان با روزههای مستحبی به استقبال رمضان میروند. او توضیح میدهد که این سنت، در گذشته رواج بیشتری داشته، اما هنوز هم در میان برخی خانوادهها زنده است.
قزلی جهرمی به یکی از باورهای جالب و شاعرانهی گذشتگان اشاره میکند؛ بر اساس این باور، از نخستین روز ماه رمضان، خداوند دانهای انار — که میوهای بهشتی تلقی میشد — در وجود روزهدار قرار میدهد تا گرسنگی بر او سخت نگذرد، و در پایان ماه، آن را بازمیگیرد. چنین روایتهایی، اگرچه جنبه نمادین دارند، اما نشان میدهند مردم چگونه با زبان تصویر و قصه، رنج روزه را به تجربهای شیرین و قابل فهم تبدیل میکردند.
امروز، حتی اگر شکل اجرای این رسم تغییر کرده باشد، روح آن همچنان پابرجاست: استقبال آگاهانه از زمانی که قرار است انسان را به تأمل، خودسازی و نزدیکی بیشتر با معنویت دعوت کند. روزهی پیشواز، در حقیقت روایت یک انتظار است؛ انتظاری که نشان میدهد رمضان، پیش از آمدن، در دلها آغاز میشود.