جهرم خبر،از مکتب‌خانه‌های قدیمی جهرم تا مدیریت بهداری استان‌های مختلف کشور؛ روایت زندگی پزشکی پیشکسوت که در کنار مسئولیت‌های درمانی، با تشخیص دقیق، رفتار آرام و فروتنی در خاطر بیماران ماندگار شد.
سال‌ها طبابت، مسئولیت‌های درمانی در نظام سلامت و دیدار با بیمارانی که از شهرهای مختلف برای درمان به او مراجعه می‌کردند، بخشی از کارنامه دکتر سیدرضا موسوی است؛ پزشکی که نامش برای بسیاری با تجربه، آرامش و اعتماد همراه شده است. او مسیر حرفه‌ای خود را از دانشکده پزشکی آغاز کرد، در شهرهای مختلف کشور به مردم خدمت رساند و حتی پس از بازنشستگی نیز سال‌ها به طبابت ادامه داد.
به پاس همین سال‌های خدمت و برای قدردانی از منش انسانی و حرفه‌ای او، آیین دیدار و تجلیل از این پزشک پیشکسوت، به همت مؤسسه فرهنگی‌مذهبی استاد حاج جهان‌مهین و با حضور جمعی از مسئولان، چهره‌های فرهنگی و اجتماعی و خیّران شهرستان جهرم برگزار شد؛ دیداری صمیمانه که در آن، خاطرات دوران تحصیل، سال‌های طبابت و تجربه‌های مدیریتی دکتر موسوی نیز مرور شد.
در این مراسم، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمدحسین مدبر، امام جمعه جهرم؛ عبادالله رامشخواه، رئیس اداره بهزیستی شهرستان؛ دکتر حسن خوشنیت جهرمی، رئیس اداره پزشکی قانونی جهرم؛ دکتر محمد اسفندیاری، رئیس اسبق دانشگاه پیام نور جهرم؛ حاج اسماعیل رحیمیان‌فرد، مسئول مؤسسه خیریه مرحوم حاج نایینی و جمعی دیگر از علاقه‌مندان و ارادتمندان حضور داشتند تا از سال‌ها فعالیت علمی، درمانی و مدیریتی این پزشک قدردانی کنند.
از خانه‌ای اهل علم تا کوچه‌های جهرم
دکتر سیدرضا موسوی، فرزند ارشد حجت‌الاسلام والمسلمین مرحوم حاج سید حسن شرفیان موسوی نایینی، مشهور به حاج نایینی، در تیرماه سال ۱۳۱۵ هجری شمسی در روستای محمدیه نایین به دنیا آمد. نام سیدرضا را به یاد جد پدری بر او گذاشتند؛ نامی که از همان ابتدا او را با پیشینه خانوادگی‌اش پیوند می‌داد.
پدرش از عالمان و خطیبان برجسته جهرم و از شاگردان استاد جلال‌الدین همایی بود. او در حوزه علمیه (زمانیّه) خان جهرم به تدریس و فعالیت علمی اشتغال داشت و نزدیک به پنج دهه، از سال ۱۳۲۰ تا ۱۳۶۸، در امامزاده اسماعیل(ع) محله صحرا اقامه جماعت می‌کرد. منبرهای دینی، ارشاد مردم و ارتباط نزدیک با اهالی، بخشی از فعالیت‌های او در حیات مذهبی و فرهنگی شهر بود.
دکتر موسوی چهار سال داشت که همراه پدر به جهرم آمد و دوران کودکی خود را در فضایی گذراند که علم، مذهب و ارتباط اجتماعی در آن جایگاه پررنگی داشت. همین سال‌های نخست، بخشی از خاطرات ماندگار او از جهرم را شکل داد؛ شهری که با گذشت دهه‌ها، همچنان پیوند عاطفی خود را با آن حفظ کرده است.
از مکتب‌خانه گازران تا دارالفنون تهران
مسیر تحصیل دکتر موسوی از مکتب‌خانه آغاز شد. او حدود یک سال و نیم در مکتب‌خانه مرحوم آقا سید علی‌اکبر ترابی در محله گازران جهرم آموزش دید و پس از آن وارد دبستان ملی اسلامی جهرم شد.
حجت‌الاسلام والمسلمین مرحوم حاج سید محمد احمدی، مؤسس و مسئول این دبستان، از او امتحان گرفت و با توجه به آمادگی درسی‌اش، وی را مستقیماً در پایه سوّم ابتدایی پذیرفت. موسوی پس از گذراندن دوره ابتدایی، تحصیل خود را تا پایان کلاس نهم، برابر با سیکل اول دبیرستان، در دبیرستان خواجه نصیر جهرم ادامه داد.
در آن سال‌ها، امکان ادامه تحصیل در پایه‌های بالاتر در جهرم فراهم نبود و او برای تکمیل دوره متوسطه راهی تهران شد. ابتدا کلاس های دهم و یازدهم را در (دبیرستان) مدرسه علمیّه تهران، واقع در کوچه مسجد سپهسالار و در مجاورت مجلس شورای ملی آن روزگار، به تحصیل ادامه داد و سپس کلاس دوازدهم دوره متوسطه را در مدرسه دارالفنون، از مدارس تاریخی و نامدار ایران، در رشته طبیعی به پایان رساند. او در سال ۱۳۳۳ دیپلم گرفت.
دوران تحصیل در جهرم، او را با هم‌مدرسه‌ای‌هایی همراه کرده بود که بعدها هر یک در عرصه‌ای به فعالیت پرداختند؛ از جمله حاج علی‌محمد شرافت، وکیل پیشکسوت، ابراهیم شرافتیان جهرمی، معلم شهید، و مرحوم حاج محمود واثقی، معلم پیشکسوت.
انتخاب پزشکی؛ آغاز راهی طولانی
سال ۱۳۳۳، نقطه شروع مرحله‌ای تازه در زندگی دکتر سیدرضا موسوی بود. او در همان سال وارد دانشکده پزشکی دانشگاه شیراز شد و پس از شش سال تحصیل، در سال ۱۳۳۹ دانش‌آموخته پزشکی شد.
در دوران دانشگاه، از استادانی چون دکتر ذبیح‌الله قربان در حوزه داخلی و فیزیولوژی، دکتر میر در جراحی و دکتر سیفی در زنان و زایمان بهره برد. مرحوم دکتر شکرالله اکبری جهرمی، از پزشکان قدیمی جهرم، نیز از هم‌دوره‌ای‌های او در دانشگاه بود. در روایت زندگی دکتر موسوی، از نقش موثر او در بازگشت دکتر اکبری به جهرم برای خدمت نیز یاد شده است.
با پایان تحصیل، موسوی مسیر حرفه‌ای خود را آغاز کرد. او در سال ۱۳۴۰ به استخدام وزارت بهداری درآمد؛ آغاز راهی که به‌تدریج او را از جنوب شرق کشور تا شمال و غرب ایران برد و تجربه طبابت را با مسئولیت‌های درمانی در نظام سلامت پیوند زد.
از زاهدان تا مازندران؛ تجربه‌اندوزی در گستره کشور
نخستین محل خدمت دکتر موسوی، زاهدان در استان سیستان و بلوچستان بود. او حدود شش سال در این منطقه فعالیت کرد و مسیر کاری‌اش را از پزشک درمانگاه به مسئول درمانگاه و سپس معاون مدیرکل بهداری زاهدان ادامه داد.
پس از آن، مسئولیت‌های گسترده‌تری بر عهده گرفت. حدود پنج سال مدیرکل بهداری بوشهر بود، نزدیک به دو سال مدیریت بهداری سنندج را بر عهده داشت و سپس حدود پنج سال به‌عنوان مدیرکل بهداری مازندران فعالیت کرد. برای مدتی حدود سه ماه نیز مسئولیت مدیرکلی بهداری فارس را بر عهده گرفت.
این جابه‌جایی‌ها، او را با شرایط بهداشتی و درمانی مناطق گوناگون کشور و نیازهای متفاوت مردم آشنا کرد. فعالیت در شهرهایی با موقعیت‌های جغرافیایی و اجتماعی متفاوت، تجربه‌ای فراهم آورد که تنها به کار بالینی محدود نمی‌شد و اداره مجموعه‌های بهداشتی و درمانی را نیز در بر می‌گرفت.
در دوران دولت موقت، دکتر موسوی به سمت معاون وزیر بهداشت منصوب شد؛ مسئولیتی در سطح ملی که پس از سال‌ها فعالیت در بخش‌های مختلف نظام سلامت به او واگذار شد. کارنامه او در این دوره، ترکیبی از تجربه پزشکی و مدیریت اجرایی بود؛ دو حوزه‌ای که در مسیر حرفه‌ای‌اش به موازات یکدیگر پیش رفتند.
تخصصی برای سلامت مادران و کودکان
دکتر موسوی در دهه ۱۳۵۰ برای تکمیل دانش تخصصی خود به دانشگاه بیروت رفت و تخصص بهداشت مادر و کودک، در حوزه اطفال، را دریافت کرد. این دوره تحصیلی، دانش او را در زمینه‌ای گسترش داد که با سلامت مادران، نوزادان و کودکان ارتباط مستقیم دارد.
تجربه بالینی، سال‌های فعالیت در بهداری استان‌های مختلف و آشنایی با مدیریت خدمات سلامت، در کنار این تخصص قرار گرفت و پشتوانه حرفه‌ای او را تقویت کرد.
طبابت پس از بازنشستگی؛ رابطه‌ای فراتر از نسخه و درمان
برای دکتر موسوی، پایان مسئولیت‌های اداری به معنای پایان کار پزشکی نبود. او پس از بازگشت به شیراز، فعالیت درمانی خود را ادامه داد؛ در درمانگاه شهید سلطانی به بیماران خدمات ارائه می‌کرد و عصرها نیز در مطب شخصی خود در منطقه تاچارا به ویزیت مراجعه‌کنندگان می‌پرداخت.
در طول سالیان، بیماران بسیاری از شیراز، جهرم و دیگر نقاط استان فارس برای بهره‌مندی از تجربه او به مطبش مراجعه کردند. دقت در تشخیص، تجربه طولانی، برخورد آرام و رفتار صمیمانه با بیماران، از ویژگی‌هایی بود که در روایت زندگی حرفه‌ای او برجسته شده است.
دکتر موسوی در سال ۱۳۶۹ بازنشسته شد، اما طبابت را سال‌ها پس از آن نیز ادامه داد. برای بیمارانی که به تجربه و تشخیص او اعتماد داشتند، بازنشستگی اداری پایان ارتباط با پزشکشان نبود؛ او همچنان در مطب شخصی پذیرای مراجعه‌کنندگانی بود که برای درمان به او رجوع می‌کردند.
او از ابتدای دهه ۱۳۶۰ ساکن شیراز است، اما ارتباط خود را با جهرم حفظ کرده است. سفرهای سالانه‌اش به این شهر، فرصتی برای دیدار با خواهر، خویشاوندان و آشنایان و مرور خاطراتی است که به دوران کودکی و نوجوانی‌اش بازمی‌گردد.
در خانواده او نیز مسیر پزشکی ادامه یافته است؛ فرزند دکتر موسوی در رشته پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز تحصیل کرده است.
مرور خاطرات در دیداری صمیمانه
در مراسم تجلیل، دکتر سیدرضا موسوی از حضور و محبت حاضران قدردانی کرد و به بیان خاطراتی از دوران کودکی، تحصیل در مکتب‌خانه‌ها و مدارس جهرم و سال‌های حضور در دانشگاه پزشکی شیراز پرداخت. او همچنین از استادان، هم‌دوره‌ای‌ها و تجربه‌های دوران خدمت پزشکی و مسئولیت‌های درمانی خود گفت.
این خاطرات، فرصتی برای حاضران فراهم کرد تا از زبان یکی از پزشکان پیشکسوت، با بخش‌هایی از تاریخ آموزش و خدمات بهداشتی و درمانی کشور آشنا شوند؛ روایتی که از مسیر تحصیل در مدارس قدیمی جهرم و تهران آغاز شده و به مسئولیت در استان‌های مختلف و ادامه طبابت در شیراز رسیده است.
حاضران نیز با یادکرد از پدر مرحوم دکتر موسوی و جایگاه او در حیات دینی و فرهنگی جهرم، از این دیدار ابراز خرسندی کردند. در پایان مراسم، با اهدای لوح تقدیر، از سال‌ها فعالیت علمی، درمانی این پزشک پیشکسوت قدردانی شد.
قدردانی از بانوی نیکوکار جهرمی
بخش دیگری از این مراسم به تجلیل از حاجیه‌خانم سیّده فاطمه شریفیان، خواهر دکتر موسوی و همسر مرحوم حاج سید آقابزرگ شکرریز، اختصاص داشت؛ بانویی که به همراه همسرش در فعالیت‌های خیرخواهانه و عام‌المنفعه مشارکت داشته است.
از جمله اقدامات مورد تقدیر او، اهدای منزل شخصی برای اختصاص به درمانگاه حاج شکرریز بود؛ اقدامی که در کنار دیگر فعالیت‌های خیریّه، از جمله مشارکت در امور مرتبط با مؤسسه خیریّه حاج نایینی جهرم، مورد توجه قرار گرفت.
واگذاری خانه شخصی برای استفاده درمانی، نمونه‌ای از به‌کارگیری دارایی فردی در مسیر خدمت عمومی است؛ اقدامی که می‌تواند در فراهم کردن امکانات درمانی و تسهیل دسترسی مردم به خدمات سلامت نقش داشته باشد.
حاجیه‌خانم شریفیان همچنین چندین سال است که در منزل شخصی خود جلسات قرائت قرآن کریم برگزار می‌کند. این محافل در کنار فعالیت‌های خیرخواهانه او، از استمرار ارتباطش با فعالیت‌های دینی و فرهنگی حکایت دارد.
پاسداشت کسانی که سال‌های عمرشان را صرف خدمت کردند
تجلیل از دکتر سیدرضا موسوی، فرصتی برای بازخوانی کارنامه پزشکی بود که بخش مهمی از عمر خود را در درمان بیماران و مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی گذرانده است. مسیر او از مکتب‌خانه گازران آغاز شد، در دانشگاه پزشکی شیراز ادامه یافت، از شهرهای مختلف کشور گذشت و پس از پایان مسئولیت‌های اداری نیز به مطب و بیمارانش رسید.
در کنار مسئولیت‌های رسمی، آنچه در توصیف او برجسته می‌شود، رفتار آرام، فروتنی و اعتماد بیمارانی است که طی سال‌ها برای درمان به او مراجعه کرده‌اند. این ویژگی‌ها، در کنار تجربه علمی و مدیریتی، بخشی از تصویری است که از این پزشک پیشکسوت در ذهن اطرافیان و مراجعه‌کنندگانش باقی مانده است.
قدردانی از چنین چهره‌هایی، تنها بزرگداشت یک پزشک نیست؛ فرصتی است برای ارج نهادن به فرهنگ خدمت، اخلاق حرفه‌ای و مسئولیت‌پذیری اجتماعی. در همین مسیر، تجلیل از حاجیه‌خانم سیّده فاطمه شریفیان نیز یادآور نقش خیّران در گسترش خدمات درمانی و فرهنگی است؛ نقشی که در کنار تلاش پزشکان و کادر درمان، به تقویت پیوند میان تخصص، نوع‌دوستی و خدمت به مردم کمک می‌کند.
جهرم، در کنار عالمان، فرهیختگان و پزشکان خود، به خیّرانی نیز تکیه داشته است که بخشی از توان و دارایی‌شان را به امور عمومی اختصاص داده‌اند. بازشناسی این چهره‌ها و روایت زندگی و خدماتشان، راهی برای پاسداشت حافظه اجتماعی شهر و انتقال ارزش‌های خدمت و نیکوکاری به نسل‌های آینده است.
