جهرم خبر، در جهرم، قصه کوره‌های زغال‌گیری فقط به چند کوره خاموش و پرونده قضایی ختم نمی‌شود. پشت هر کوره، درختانی قرار دارند که برای تبدیل شدن به زغال قطع شده‌اند و در سوی دیگر، خانواده‌هایی هستند که بخشی از درآمدشان را از همین مسیر تأمین می‌کنند. حالا منابع طبیعی فارس از امحای بیش از ۵۰ کوره غیرمجاز در سال جاری خبر می‌دهد؛ اقدامی برای متوقف کردن تخریب، در کنار پیشنهادی که قرار است مسیر معیشت را از بریدن درخت به کشت گیاهان دارویی و فعالیت‌های قانونی کشاورزی تغییر دهد.
جهرم؛ بیشترین گزارش کوره‌های زغال‌گیری
غلام تابش‌مقدم، فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی فارس، از جهرم به عنوان شهرستانی یاد می‌کند که بیشترین حجم تخریب و کوره‌های زغال‌گیری در استان در آن گزارش شده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد برخورد با کوره‌های غیرمجاز در این شهرستان صرفاً یک اقدام موردی نیست و به یکی از محورهای جدی حفاظت از منابع طبیعی تبدیل شده است.
به گفته او، عملیات شناسایی و امحای این کوره‌ها با جدیت در دستور کار قرار دارد و در سال جاری تاکنون بیش از ۵۰ کوره غیرمجاز امحا و تخریب شده است. برای تخریب‌گران و متجاوزان به منابع ملی نیز پرونده قضایی تشکیل شده است.
تابش‌مقدم با تعبیری صریح درباره این روند گفته است که اجازه داده نمی‌شود «تیغه‌های اره» با «گلوی طبیعت» بازی کنند؛ تعبیری که تصویری روشن از آنچه در عرصه‌های طبیعی جهرم رخ می‌دهد، ارائه می‌کند.
پشت کوره‌ها، یک مسئله معیشتی هم هست
اما اگر قرار باشد کوره‌ها فقط با برخورد قضایی و تخریب جمع شوند، یک بخش از ماجرا همچنان باقی می‌ماند.
فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی فارس نیز به همین مسئله اشاره کرده و پذیرفته است که بخشی از این کوره‌ها برای امرار معاش خانواده‌ها و جوامع محلی برپا می‌شوند.
این واقعیت البته به معنای نادیده گرفتن تخریب منابع ملی نیست. قطع درختان برای تولید زغال، سرمایه‌ای طبیعی را از بین می‌برد که جایگزین کردن آن به سادگی ممکن نیست. بنابراین مسئله اصلی فقط خاموش کردن کوره نیست؛ پیدا کردن مسیری است که هم جلوی تخریب را بگیرد و هم معیشت خانوارهای وابسته به این فعالیت را بدون رها کردن آنها در میانه راه، به سمت دیگری هدایت کند.
راه سوم؛ درآمد بدون قطع درخت
منابع طبیعی فارس برای این بخش نیز پیشنهادی دارد.
تابش‌مقدم می‌گوید این مجموعه آمادگی دارد با همراهی و هماهنگی جوامع محلی، کشت گیاهان دارویی، به‌ویژه آنغوزه**، و دیگر فعالیت‌های قانونی کشاورزی را جایگزین زغال‌گیری کند.
آنغوزه از نگاه منابع طبیعی می‌تواند برای مردم درآمد بیشتری ایجاد کند و در عین حال، مسیر درآمدزایی را از برداشت و تخریب پوشش طبیعی جدا کند.
البته موفقیت چنین جایگزینی به این بستگی دارد که راهکار پیشنهادی فقط در حد توصیه باقی نماند و برای مردم محلی، از آموزش و تأمین نهاده گرفته تا بازار فروش و درآمد قابل اتکا، مسیر مشخصی ایجاد شود.
برخورد قاطع، بدون فراموش کردن جایگزین
ماجرای کوره‌های غیرمجاز جهرم در نهایت میان دو ضرورت قرار گرفته است؛ **حفاظت از منابع طبیعی و تأمین معیشت جوامع محلی.
منابع طبیعی از یک سو تأکید دارد که با تخریب‌گران برخورد می‌کند و بیش از ۵۰ کوره غیرمجاز را در سال جاری امحا کرده است؛ از سوی دیگر، برای تغییر مسیر فعالیت مردم از زغال‌گیری به کشاورزی قانونی و کشت گیاهان دارویی اعلام آمادگی کرده است.
برای جهرم، بخش دوم این ماجرا به اندازه برخورد با کوره‌ها اهمیت دارد. خاموش شدن یک کوره می‌تواند پایان یک فعالیت غیرقانونی باشد، اما اگر جایگزین اقتصادی مناسبی شکل نگیرد، مسئله معیشت همچنان پابرجا می‌ماند.
حفاظت از طبیعت زمانی ماندگارتر می‌شود که مردم محلی نیز سهمی از منافع آن داشته باشند؛ یعنی درخت برایشان سرمایه‌ای باشد که با حفظ آن، امکان درآمدزایی دیگری هم وجود داشته باشد.
در چنین شرایطی، خاموشی کوره‌ها فقط یک پایان نیست؛ می‌تواند شروع مسیری باشد که در آن، درآمد مردم از زمین و طبیعت به دست می‌آید، نه از تخریب آن.