به گزارش جهرم خبر، یک ماه از روزی که روبان قرمزِ پروژه مسکن ملی فرهنگشهر زیر فلاش دوربینها بریده شد، میگذرد؛ روزی که مسئولان استانی، مدیران شهرستان و نمایندگان وزارت راه در محوطه پروژه کنار هم ایستادند و خبر از «تحقق وعده خانهدار شدن مردم» دادند. اما حالا، در سکوت رسانهای پس از مراسم، تصویر دیگری از این پروژه دیده میشود؛ متقاضیانی که کلید را گرفتهاند اما اجازه ورود ندارند، وامهایی که اقساطشان زودتر از تحویل خانه سررسید شده، و هزینههایی که کسی مسئولیتش را به عهده نمیگیرد.
کلیدی که در بسته میچرخد
یکی از متقاضیان پروژه ۱۶۰ واحدی فرهنگشهر، روایت خود را اینگونه بیان میکند؛ روایتش نماینده بخش بزرگی از ساکنانی است که هنوز ساکن نشدهاند: «پروژه را افتتاح کردند، اما تحویل واقعی رخ نداد. فقط یک بار اجازه دادند از واحد بازدید کنیم. بعد گفتند تا اطلاع ثانوی اجازه ورود ندارید. یعنی کلید هست، اما خانه عملاً تحویل نشده.»
این تجربه، مسئله مهمی را روشن میکند و آن اینکه افتتاح پروژه، بدون طی مراحل تحویل رسمی، فقط یک مراسم تشریفاتی است و نه آغاز سکونت.
وامی که زودتر از خانه میرسد
پس از مراسم افتتاح، متقاضیان برای تکمیل پرونده و دریافت وام به بانک مسکن هدایت شدهاند. اما آنچه آنجا شنیدهاند، با تصورشان از «مسکن ملیِ مقرونبهصرفه» فاصله زیادی دارد.
بانک، روند پرداخت وام را چنین اعلام کرده است:
- وام ۶۲۰ میلیون
- سود مشارکت محاسبهشده: ۸۴۰ میلیون
- نرخ سود: ۱۸ درصد
دو مدل بازپرداخت نیز پیشنهاد شده:
- پرداخت ماهانه ۱۳ میلیون تومان به مدت ۱۶ سال
- دو سال نخست ماهانه ۶ میلیون تومان، سپس ۱۷ میلیون تومان برای ۱۴ سال
متقاضیان میگویند این اقساط در عمل از توان خانوادههای متوسط و کارگری خارج است؛ در حالیکه فلسفه مسکن ملی، امکان خانهدار شدن همین گروهها بوده است.
این در حالیست که متقاضیان علاوه بر این تا کنون 810 میلیون تومان پول تومان واریز کرده اند و هنوز هم معلوم نیست که باید باز هم واریز داشتند باشیم یا خیر.
هزینههای جانبی که بر دوش مردم افتاد
در میان گلایهها، بخش مهم دیگری هم مطرح میشود و آن «هزینه انشعابات» است.
متقاضی پروژه توضیح میدهد: «گفتند هزینه آب، برق، گاز و فاضلاب با خودتان است. تقریباً ۴۰ میلیون تومان میشود. یعنی علاوه بر اقساط سنگین وام، باید این مبلغ را هم بدهیم.»
این موضوع در بسیاری از پروژههای مسکن دولتی به اختلاف میان مردم و دستگاههای اجرایی تبدیل شده، زیرا متقاضیان معتقدند در پروژهای دولتی، حداقل بخشی از تأمین زیرساختها باید در تعهد سازنده باشد.
خانهای که تحویل نشده؛ اما قسطش باید پرداخت شود
یکی از مهمترین چالشها این است که قسط وام باید از همین ماه پرداخت شود، در حالی که خانه هنوز قابل سکونت نیست.
متقاضیان میپرسند: «مدت بازپرداخت از زمانی شروع میشود که خانه تحویل شده باشد یا از زمانی که وام آزاد شده؟ چرا باید برای خانهای اقساط بدهیم که هنوز حتی اجازه ورود به آن را نداریم؟»
این فشار مالی برای بسیاری از خانوادهها دوبرابر است: قسط وام + اجاره خانه فعلی.
مسئله اصلی چیست؟
بر اساس بررسیهای میدانی و گفتههای متقاضیان، مشکلات پروژه در چند محور خلاصه میشود:
- افتتاح پیش از تکمیل واقعی واحدها
- ابهام در روند واگذاری و تکمیل پروندهها
- هزینه تحمیلی انشعابات
- اقساط بسیار سنگین نسبت به توان اقتصادی مخاطبان مسکن ملی
- تحمیل دو هزینه موازی: اجاره + اقساط
- نبود جدول زمانبندی دقیق و شفاف برای تحویل قطعی
اینها در کنار هم، تصویر پروژهای را میسازد که «تکمیلش اعلام شده» ولی «تحویلش هنوز روی زمین مانده است».
مردم چه میخواهند؟
متقاضیان حرفشان روشن است: نه طلب امتیاز ویژه دارند، نه توقع رفاه خارج از چارچوب پروژه؛ فقط میخواهند خانهای که وعده داده شده تحویل شود، آنهم با اقساطی قابلپرداخت و با سازوکاری شفاف.
یکی از آنان میگوید: «ما فقط میخواهیم بدانیم این مشکلات را باید به چه کسی بگوییم؟ به چه کسی مراجعه کنیم که پاسخگو باشد؟»
آیا وقت آن نرسیده است که روندهای اداری و اجرایی مسکن ملی، بهجای اتکای رسانهای به افتتاحها، به سمت شفافیت، تحویل واقعی و حمایت عملی از متقاضیان حرکت کند؟