جهرم خبر، چاپ سوم کتاب ارزشمند «پزشک انسان‌دوست: زندگی‌نامه دکتر عبدالرحیم شیرازی» تازه‌ترین اثر منتشرشده از سوی دانشگاه علوم پزشکی جهرم است که توسط انتشارات شهید عبدالرضا مصلی‌نژاد جهرم در شمارگان ۵۰۰ نسخه منتشر شده است.
این اثر به قلم زین‌العابدین خالقی با هدف معرفی زندگی، خدمات و منش انسانی مرحوم دکتر عبدالرحیم شیرازی، از پزشکان نام‌آشنا و مردمی جهرم، به رشته تحریر درآمده است.
روایتی از پزشکی که مردم را بر سفر ترجیح داد
نویسنده در پیشگفتار کتاب، دکتر شیرازی را پزشکی معرفی کرده است که در دوره‌ای که جهرم از پزشک دانشگاهی برخوردار نبود، با وجود علاقه به ادامه تحصیل و امکان عزیمت به خارج از کشور، ماندن در کنار مردم و خدمت به آنان را برگزید.
بر اساس مطالب کتاب، دکتر عبدالرحیم شیرازی پس از فارغ‌التحصیلی از دانشکده پزشکی دانشگاه تهران در سال ۱۳۳۳، به همراه خانواده به جهرم بازگشت و به عنوان نخستین پزشک دانشگاهی شهرستان، در بهداری جهرم مشغول به خدمت شد.
وی علاوه بر طبابت، توجه ویژه‌ای به بیماران نیازمند داشت و بنا بر روایت‌های نقل‌شده در کتاب، برای بیماران کم‌بضاعت دارو تهیه می‌کرد و در مواردی نیز بدون دریافت حق ویزیت به مداوای آنان می‌پرداخت.
کتاب در سه فصل تدوین شده است
کتاب «پزشک انسان‌دوست» در ۱۵۴ صفحه و سه فصل تدوین شده و در پایان آن نیز مجموعه‌ای از تصاویر و اسناد مرتبط با زندگی دکتر شیرازی آمده است.
فصل نخست شامل پیام آیت‌الله دکتر لطف‌الله دژکام، نماینده ولی‌فقیه در استان فارس و امام جمعه شیراز، پیام دکتر حسین حکیم‌الهی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی جهرم، پیام دکتر کامیلیا شیرازی، فرزند مرحوم دکتر شیرازی، پیشگفتار نویسنده و مطالبی درباره جهرم، تاریخچه پزشکی و آموزش و پرورش شهرستان، دبیرستان دکتر شیرازی و چرایی انتخاب جهرم از سوی این پزشک برای زندگی و خدمت است.
فصل دوّم به زندگی‌نامه دکتر عبدالرحیم شیرازی اختصاص دارد و موضوعاتی همچون معرفی پدر، دوران تحصیل، ازدواج، بازگشت به جهرم، فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی، مسئولیت در بهداری استان فارس و سرانجام حادثه تصادف را دربرمی‌گیرد.
فصل سوّم نیز مجموعه‌ای از خاطرات، گفتارها و نوشته‌های مربوط به دکتر شیرازی را شامل میشود که در آن حدود ۹۰ خاطره و نزدیک به ۲۰ نوشتار گردآوری شده است.
در بخش ضمائم نیز تصاویری از دکتر شیرازی، خانواده و بستگان، دوران دانشجویی و خدمت، دست‌خط و نمونه نسخه‌های پزشکی، تمبر اختصاصی وی و تصاویر دبیرستان دخترانه دکتر شیرازی منتشر شده است.
از تولد در جهرم تا تحصیل در دانشگاه تهران
مرحوم دکتر عبدالرحیم شیرازی، فرزند حاج ابوالقاسم شیرازی، در سال ۱۳۰۱ در محله علی پهلوان (محله بالا) جهرم متولد شد.
وی تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسه خواجه نصیر جهرم به پایان رساند و پس از طی دوره متوسطه، در مسیر ادامه تحصیل با دشواری‌هایی از جمله بیماری حصبه و درگذشت مادرش روبه‌رو شد. وی پس از ازدواج و گذراندن دوره دانشسرای مقدماتی شیراز، به دلیل موفقیت تحصیلی و کسب رتبه نخست، مسیر ادامه تحصیل در تهران را در پیش گرفت.
دکتر شیرازی در کنکور سراسری در رشته‌های فیزیک و پزشکی پذیرفته شد و رشته پزشکی را برگزید و سرانجام در سال ۱۳۳۳ از دانشکده پزشکی دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد.
وی علاقه ویژه‌ای به چشم‌پزشکی داشت و بخش قابل توجهی از دوره انترنی خود را در بخش چشم‌پزشکی بیمارستان سینای تهران گذراند و حتی تصمیم داشت برای ادامه تحصیل و تخصص در این رشته به آمریکا سفر کند؛ اما بنا بر روایت کتاب، توصیه بزرگان جهرم درباره نیاز مردم به پزشک، مسیر زندگی او را تغییر داد.
پزشکی که خدمت به جهرمی‌ها را انتخاب کرد
دکتر شیرازی در سال ۱۳۳۳ همراه همسر و دو فرزند خود از تهران به جهرم آمد و به عنوان پزشک بهداری شهرستان مشغول خدمت شد.
فعالیت‌های درمانی و رفتار مناسب وی با بیماران موجب شد در مدت کوتاهی میان مردم جهرم و روستاهای اطراف شناخته شود. وی بعدها به عنوان کفیل و سپس رئیس بهداری جهرم منصوب شد.
از ویژگی‌های برجسته‌ای که در کتاب درباره این پزشک بیان شده، توجه ویژه به بیماران کم‌بضاعت است. دکتر شیرازی برای برخی بیماران نیازمند، از طریق داروخانه ارسطو داروی رایگان تهیه می‌کرد و هزینه آن را شخصاً پرداخت می‌کرد.
همچنین در مواردی که بیماران توان مراجعه به مطب را نداشتند، شخصاً برای معاینه به منزل آنان می‌رفت. حوزه فعالیت درمانی او تنها به جهرم محدود نبود و روستاهای اطراف و حتی منطقه خفر را نیز دربرمی‌گرفت.
مسئولیت در بهداری استان فارس
پس از سال‌ها خدمت در جهرم و افزایش محبوبیت وی در میان مردم، دکتر شیرازی از اوّل مهرماه ۱۳۴۲ به شیراز منتقل شد و مسئولیت معاونت و قائم‌مقامی بهداری استان فارس را برعهده گرفت.
او در شیراز نیز مطب خود را دایر کرد و همچنان به بیماران، به‌ویژه نیازمندان و جهرمی‌های مقیم شیراز یا مراجعه‌کننده از جهرم، خدمات ارائه می‌داد.
پایان زندگی در حادثه‌ای تلخ
زندگی دکتر عبدالرحیم شیرازی در ۱۳ فروردین ۱۳۴۷ در حادثه رانندگی در نزدیکی میمه، در مسیر تهران به اصفهان، به شکلی تلخ پایان یافت.
در این حادثه، دکتر شیرازی، همسرش، مادر همسرش، دختر خردسالشان لیلا و پسرعموی همسرش، کاووس فیروزمند، جان خود را از دست دادند.
پیکرهای آنان پس از انتقال به شیراز، با حضور گسترده مردم و مسئولان تشییع شد و سپس پیکر دکتر شیرازی با حضور مردم قدرشناس جهرم در حسینیه کوی علی پهلوان، حسینیه آیت‌الله آیت‌اللهی کنونی، به خاک سپرده شد. و بقیه افراد آن زمان در امامزاده پیرشبیب شدند و اکنون در قبرستان فردس جهرم جای گرفته اند. و شایسته است لوح یادبود دکتر شیرازی نیز در کنار این قبور در قبرستان فردوس نصب شود.
نام دکتر شیرازی همچنان در جهرم زنده است
مردم جهرم به پاس خدمات این پزشک، دبیرستانی را به نام وی نام‌گذاری کردند؛ مدرسه‌ای که همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهد.
در کتاب آمده است که فرزندان مرحوم دکتر شیرازی نیز در سال ۱۳۸۴ با حضور در این دبیرستان، هزینه لوله‌کشی گاز و تهیه بخاری مدرسه و همچنین هزینه تحصیل تعدادی از دانش‌آموزان کم‌بضاعت را پرداخت کردند.
اکنون نیز پیشنهاد میشود که درمانگاهی که دکتر شیرازی در آن طبابت می‌کرد یا یکی از مراکز درمانی جهرم، به نام این پزشک مردم‌دوست نام‌گذاری شود تا یاد و نام او برای نسل جوان نیز ماندگار بماند.
فرزندان دکتر شیرازی
دکتر کامیلیا شیرازی، فرزند بزرگ دکتر عبدالرحیم شیرازی، راه پدر را در عرصه پزشکی ادامه داد و در رشته روان‌پزشکی تحصیل کرد.
وی آن زمان دانشجو بوده سه روز قبل از زمان حادثه تصادف به شیراز آمده بوده است.
فرزند دیگر وی، فریبا شیرازی، در رشته طراحی در انگلستان تحصیل کرده است. وی هنگام وقوع حادثه رانندگی ۱۴ سال داشت و در این حادثه به شدت از ناحیه صورت و پا مجروح شد.
نویسنده کتاب
زین‌العابدین خالقی، نویسنده کتاب «پزشک انسان‌دوست»، متولد سال ۱۳۴۲ در جهرم، بازنشسته آموزش و پرورش و دارای مدرک کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی است.
وی در طول سال‌های فعالیت خود سابقه تدریس در دبیرستان‌های جهرم و حضور در مسئولیت‌های مختلف آموزشی و مدیریتی، از جمله مدیر مرکز رشد فناوری شهرستان جهرم، معاون متوسطه آموزش و پرورش، مسئول پژوهشکده دکتر برنا، مدیر مرکز استعدادهای درخشان و مدیرعامل مجمع کارآفرینی آیندگان مستقر در مرکز رشد فناوری جهرم را در کارنامه دارد و همچنین به عنوان مشاور دانشگاه علوم پزشکی در حوزه مرکز رشد سلامت فعالیت داشته است.
خالقی علاوه بر «پزشک انسان‌دوست»، آثار دیگری از جمله «مبانی، نظریه‌ها، روش‌ها و فنون راهنمایی و مشاوره» در سال ۱۳۹۱ و «فرایند هوش و استعداد» در سال ۱۳۹۶ منتشر کرده است.
سه دوره چاپ در ۱۷ سال
نخستین چاپ کتاب «پزشک انسان‌دوست: زندگی‌نامه دکتر عبدالرحیم شیرازی» در سال ۱۳۸۸ توسط انتشارات پیمان غدیر جهرم منتشر شد. چاپ دوّم اثر در سال ۱۳۹۰ به بازار آمد و اکنون چاپ سوّم آن در سال ۱۴۰۵ با حمایت مالی و معنوی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی جهرم و توسط انتشارات شهید عبدالرضا مصلی‌نژاد جهرم منتشر شده است.
این کتاب، روایتی مستند و خاطره‌محور از زندگی پزشکی است که بخش مهمی از عمر خود را در خدمت به مردم جهرم سپری کرد و نام او همچنان در حافظه تاریخی و اجتماعی این شهر باقی مانده است.