به گزارش جهرم خبر، بعد از گذر از کوچهپسکوچههای محله کوشکک در جهرم با باغهای سرسبز و نخلهای بلندبالا، به رودخانهای خشک میرسیم به نام رودخانه قلات که در روزگاران گذشته پرآب بوده است.
بر فراز آن رشتهکوه و تپههای البرزکوه با طبیعتی بکر و سرسبز با لالههای وحشی قرار دارد و سرانجام در زیر یکی از این تپههای باصفا، غاری زیبا با معماری جالب قرار دارد که هر بینندهای را مبهوت میکند.
غار سنگاشکن در اصل به منظور استخراج سنگ و بهعنوان معدن سنگ حفر و ساخته شده است. این غار در ارتفاع 1091 متری از سطح دریا قرار دارد و فاصله آن تا شهر جهرم سه کیلومتر است.
مهرداد الطافی فعال میراث فرهنگی در گفتوگو با خبرنگار جهرم خبر گفت: زمانی که سنگ شکنان فعلی شروع به کار سنگتراشی در این بخش از کوه کردند، غار سنگاشکن 50 تا 60 متر عمق داشته است. این غار دارای 12 دهانه است و هر دهانه آن تقریباً 8 متر مربع وسعت دارد به طوری که دو ماشین بهراحتی از دهانههای آن میتوانند وارد غار شوند.
وی با اشاره به اینکه طول غار 300 تا 350 متر و عرض آن 150 تا 160 متر است، افزود: مساحت غار با توجه به اندازههای فوق 4 هکتار میباشدو ارتفاع ان 3.5 تا 4 متر از سقف تا کف است، اما در قسمتهایی از غار این ارتفاع به یک متر هم کاهش مییابد. در قسمتهایی که سنگ آن سخت بوده است، باید درازکش به قسمت بعدی غار رفت. سنگ تراشان، در طول یک سال 10 تا 12 متر کوه را برش میدادهاند. در گذشته محدودهی غار بزرگتر از مکان امروزی بوده، زیرا قسمتهای فوقانی غار به مرور زمان ریزش کرده است.
داستان غار سنگ شکن
الطافی گفت: در زمانهای بسیار قدیم، شخصی به نام خواجه اسماعیل، صاحب ایل نفر، در صحرای باغ لارستان که روستایی در جاده بندر لنگه از سمت لارستان است، زندگی میکرد. این روستا در 80 کیلومتری شهرستان لارستان قرار دارد و با شهر جهرم 260 کیلومتر فاصله دارد. خواجه اسماعیل قشلاقها را در صحرای باغ و ییلاقها را در جهرم سپری میکرد. وی در یکی از سفرهایی که به همراه ایل به جهرم آمده بود، یکی از شترهایش را در این شهر گم میکند. پسری به نام کاظم خان برای یافتن شتر، سوار بر اسب شد و به سوی جهرم تاخت. بعد از ساعتی که به دنبال شتر گشت، تشنه شد و به سوی رودخانه قلات رفت تا آب بنوشد. در حالی که آب مینوشید، صدای ضربات پتک توجه او را جلب کرد. سوار بر اسب شد و در پی صدای ضربات رفت. مردی را دید که در حال کندن کوه است. کاظم خان از کار او خوشش آمد و پیش او رفت و با او گرم صحبت شد. آن مرد نیز از اخلاق کاظم خان خوشش آمد و او را برای ناهار به خانه خود دعوت کرد. کاظم خان به اصرار پیرمرد به خانهاش رفت. وقت ناهار، دختر آن پیرمرد غذا را به اتاق مهمان آورد. کاظم خان با دیدن دختر عاشق او شد، اما خانواده وی با این ازدواج مخالف بودند. پدر کاظم خان میگفت تو خانزاده هستی و در ایل نامزد داری، اما کاظم خان عاشق شده بود. پدر دختر به شرط اینکه کاظم خان در غار کار کند و در جهرم زندگی کند، حاضر شد دخترش را به وی بدهد. کاظم خان شرط را پذیرفت و با آن دختر ازدواج کرد. پس از مدتی، کاظم خان به “استاد کاظم” معروف شد.
الطافی اذعان کرد: معروف است استاد کاظم 350 سال قبل وارث غار سنگاشکن بوده و نسل اندر نسل از وی به این زمان رسیده است.
ثبت ملی بزرگترین غار دستساز دنیا
وی بااشاره به اینکه غار سنگاشکن بزرگترین در ایران و یکی از زیباترین غارهای دستساز دنیاست، گفت: این غار 25 خرداد سال 1390 به شماره 30117 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
الطافی ادامه داد: در سالهای اخیر شهرداری جهرم با همکاری شورای اسلامی شهر و میراث فرهنگی، توجه بیشتری را به این غار معطوف کرده و آن را اندکی بهتر از گذشته ساخته است، اما هنوز این مسیر راهی ایدهآل به نظر نمیرسد.
کاربرد سنگهای غار سنگاشکن
الطافی با اشاره به اینکه سنگهای استخراج شده از غار سنگاشکن در جهرم در بسیاری از پروژههای ساختمانی و هنری استفاده شدهاند، افزود: برخی از کاربردهای رایج این سنگها در سنگفرش حیاط، نمای دیوار به صورت میخی و هزاره، آبچک و ناودان، سنگ قبر، نهر، حوض و پله، پنجرههای مشبک، پشتبام، مجسمههای به شکل شیر، تختههای نانپزی، جوغن (آسیاب سنگی)، دیگهای سنگی و خمرهها، سرشیر برای فوارههای سنگی، سنگنوشتهها و کتیبههای سنگی و تابلوهای هنری و سنگتراشیها استفاده شده است.