• امروز : دوشنبه, ۱۸ خرداد , ۱۴۰۵
  • برابر با : Monday - 8 June - 2026
کل 805امروز: 0
12

حق‌شناسِ زبان؛ یادگار جهرم در علم زبان‌شناسی ایران

  • کد خبر : 2043
  • ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۴ - ۱۸:۳۹
حق‌شناسِ زبان؛ یادگار جهرم در علم زبان‌شناسی ایران
در شهری که خرما و آفتاب‌سوزانش شهره است، مردی پرورش یافت که زبان را خنکای اندیشه بخشید و واژه را از دل خاک به اوج معنا رساند. علی‌محمد حق‌شناس، فرزند جهرم، مردی که هنوز هم در میان سطرهای زبان‌شناسی ایران زنده است.


به گزارش جهرم خبر، در سالروز درگذشت علی‌محمد حق‌شناس، شاید هنوز بسیاری ندانند که یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های زبان‌شناسی معاصر ایران، نه تنها در حوزه‌ی واژه‌گزینی و فرهنگ‌نگاری، بلکه در تربیت نسلی از فرهیختگان شعر و ادب نیز نقش‌آفرین بوده است.

حق‌شناس که در ۱۴ اردیبهشت ۱۳۱۹ در جهرم به دنیا آمد، زندگی‌اش را وقف زبان کرد. زبان، نه به‌مثابه ابزاری برای ارتباط، که همچون «موجودی زنده» که تاریخ، فرهنگ، اندیشه و حتی هویت یک ملت را در دل خود حمل می‌کند. او استاد دانشگاه تهران بود، اما برای شاگردانش فقط معلم زبان‌شناسی نبود؛ مرشدی بود برای درک لایه‌های پنهان کلام، معنا و فرهنگ.

کتاب «فرهنگ انگلیسی به فارسی هزاره» که به‌عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران نیز شناخته شد، تنها یکی از جلوه‌های خلاقیت و دقت علمی اوست؛ محصول سال‌ها وسواس علمی، احترام به زبان و دغدغه برای انتقال دقیق مفاهیم. اما حق‌شناس به همین اندازه که فرهنگ‌نویس بود، آموزگار دل‌ها نیز بود. در دفتر کار او، دانشجوی زبان‌شناسی کنار دانشجوی ادبیات می‌نشست؛ و گاهی شعری از قیصر امین‌پور بحث کلاس را قطع می‌کرد تا نظری از استاد درباره‌ی وزن یا لحن دریافت کند.

او در کنار تدریس زبان‌شناسی، مشاور پایان‌نامه بسیاری از دانشجویان ادبیات فارسی نیز بود؛ از جمله قیصر امین‌پور، کوروش صفوی، حمید عبداللهیان و مسعود جعفری‌جزه. این‌که شاعری چون امین‌پور، با آن جهان شاعرانه‌اش، در حلقه‌ی علمی حق‌شناس پرورش یافت، خود نشان‌دهنده‌ی مرزناپذیری اندیشه‌ی این استاد فقید است.

حق‌شناس نه تنها معلم درس زبان‌شناسی بود، بلکه زبان را چون جان می‌فهمید و آن‌ را در تعامل با فرهنگ، جامعه و شعر بازخوانی می‌کرد. از همین رو بود که به عضویت شورای بازنگری در شیوه‌ی نگارش و خط فارسی درآمد و در سال ۱۳۸۵ نیز به‌عنوان چهره‌ی ماندگار در حوزه زبان‌شناسی شناخته شد.

اما شاید بزرگ‌ترین میراث علی‌محمد حق‌شناس، نه کتاب‌هایش و نه عنوان‌های علمی‌اش، که نسلی است که پرورش داد. نسلی که نوشتن و اندیشیدن را آموخت و دریافت که هر واژه، اگر درست بر زبان بنشیند، می‌تواند حامل روشنایی باشد.

او در ۱۰ اردیبهشت ۱۳۸۹ در تهران درگذشت؛ درست چهار روز پیش از تولدش. اما یاد و تأثیرش، هنوز در میان واژه‌هایی که دقیق‌تر، آگاهانه‌تر و مهربان‌تر نوشته می‌شوند، زنده است.

لینک کوتاه : https://jahromkhabar.ir/?p=2043

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.